Free2choose wordt door de Evens Foundation aangeboden als een interessant pakket over mensen- en andere grondrechten. Ga maar na. Er zijn een aantal filmpjes met over de inhoud daarvan discussie-opdrachten. Het pakket is in Vlaanderen te bestellen bij Klasse.
UPDATE (24-04-2009) De DVD's zijn inmiddels in mijn bezit. Nu nog de handleiding aanvragen en dan zijn we er. Het ziet er alvast veelbelovend uit.

Tags: maatschappijkritiek

Hoewel de reportage niet zo heel erg nieuw meer is (voorjaar 2005), mag hij vandaag zeker nog een plekje hebben in je collectie. We volgen twee ambitieuze verkopers van verzekeringspolissen, die maar al te graag een somber beeld ophangen van de toekomst. Dacht je dat je na je pensioen op rozen zit? Niet dus! Tenzij je zelf zorgt voor een potje. En de gezondheidszorg als je ouder wordt? Dek je maar in, want solidariteit is iets van het verleden.
Min of meer op die manier worden mensen bang gemaakt om meer polissen te verkopen. Maar toch loopt het niet voor allebei zo vlot. En wat er dan gebeurt, moet je zelf bekijken. Ik vond het een verrassend slot.
Deze uitstekende reportage is perfect in te zetten voor lesgroepen die zich al helemaal opwarmen voor een opleiding c.q. loopbaan, waar de sky de limit zou zijn. De confrontatie met de zakelijkheid van de verzekeringswereld en wat er bij komt kijken als je moet knokken om je targets te halen, is voor veel leerlingen een eye-opener. Ik heb een kijkopdrachtenblad en een paar aanzetten voor discussie gemaakt. Dus als je er wat voor voelt...
Let wel op het ongewone uitzend-uur:
Nederland 2, vrijdag 24 april 2009 13:15 -14:05
Link: NCRV Dokument: Race tegen de klok

Tags: maatschappijkritiek, economie

Van de Nederlandse Sunny Bergman, die vreemd genoeg zelf in haar jeugd geen televisie mocht kijken, omdat haar hippie-ouders dat niet goed vonden, kennen we een paar schitterende TV-programma's. In 'Echter dan Echt' leidt Bergman ons binnen in de hyperrealiteit die door de beeldenmakers bedacht wordt. De beleveniseconomie wordt onder de loupe genomen: alles wordt een 'experience' die de betalende gebruiker even uit de alledaagse werkelijkheid uittilt. Maar ook in het dagelijks leven worden we gebombardeerd met bijgewerkte beelden die ons vervreemden van wat echt is. Niemand wil nog een lichaamsgeur verspreiden en je kan als vrouw je benen maar beter glad scheren, of je wordt er scheef om bekeken.
Daar gaat het over in 'Beperkt Houdbaar', waar Bergman het veranderende schoonheidsideaal, maar ook wat wij als 'normaal' beschouwen, onderzoekt. Zij brengt overtuigend de boodschap over dat wij op grote schaal bij de neus genomen worden en dat we door de onrealistische schoonheidsidealen onzeker worden over onszelf en het steeds normaler gaan vinden om ons over te geven aan botox-prikken en het mes van de cosmetische chirurg. Het programma is heel goed, maar mist nu en dan een beetje vaart. Vooral in de stukjes waarin Sunny haar moeder betrekt, merk ik dat mijn beeldverwende leerlingen even moeite hebben om bij de les te blijven. Maar inhoudelijk verdient Beperkt Houdbaar minstens één lestijd in het RKG lesprogramma.

Tags: maatschappijkritiek, media, groepsdruk

In een item over geloven gebruik ik graag camouflage- en ambigue figuren, en deze foto uit het nieuws van de dag neem ik op in de collectie. Wellicht niet de Impuls-Van-Het-Jaar, maar toch goed in te zetten als je weer eens een plaatje bij een praatje wil. De gelijkenis (!) met de lijkwade van Turijn is inderdaad redelijk treffend:



Sommige commentaren vinden de gelijkenis zelfs zo sprekend, dat ze vermoeden dat er met de foto gefotoshopt is, maar daar geloof ik geen sikkepit van. Ik denk dat het best mogelijk is dat je na een beet in een reep KitteKat de Here zelf te zien krijgt.

Tags: Jezus

Ongetwijfeld de beste beelden die je kan laten zien als je het over kicks (Thomas, IDK6) wil hebben in de klas, vind je in de uitstekende documentaire '20 seconds of joy', over het leven van Karina Hollekim. Er is over haar een beknopte Wikipedia-pagina met de nodige gegevens en links die je nodig hebt. 20 seconds of joy was bij CANVAS te zien op 15 april 2009. Echt meer dan de moeite waard om op te nemen in je collectie.
De DVD is nog niet uit, maar die komt er wel. Alleen hopen dat er ook Nederlandse ondertitels zullen zijn. Hoewel het geen groot bezwaar is als die ontbreken: iedereen in de film spreekt uitstekend en verstaanbaar Engels.

Tags: maatschappijkritiek

In Kitchen Stories laat Bent Hamer een psycholoog op een soort scheidsrechtersstoel plaatsnemen in de keuken van een vrijgezel. Het is de bedoeling dat hij nauwkeurig alle bewegingen van zijn subject in kaart brengt, om op een wetenschappelijke manier de meest efficiënte keukenopstelling uit te tekenen. Voor vrouwen is dat al gebeurd, met een spectaculair resultaat: voor een jaar koken in de keuken volstaat nu de afstand naar Noord-Italië, waar er vroeger tot diep in Afrika gelopen moest worden. Nu dus nog kijken of dat ook voor vrijgezellen geldt. Een aantal waarnemers steekt daarvoor de grens met Noorwegen over, om in een dorp met veel vrijgezellen het keukengebruik te gaan observeren. Dat lukt niet. De vrijgezel in het verhaal had gedacht dat hij een echt paard zou krijgen in ruil voor zijn medewerking, maar het blijkt om een soort speelgoedpaardje te gaan. Terwijl zijn oude knol zwaar ziek is. En het gevoel bekeken te worden zint hem ook allerminst. Hij boycot het werk van zijn onderzoeker dan ook danig, en die krijgt het daarvan op zijn heupen. Hamer laat zien dat de 'positivistische' methode gewoon niet werkt. Om elkaar te begrijpen, moeten mensen nu eenmaal communiceren. En dat gebeurt dan geleidelijk ook meer en meer, tegen de regels in. De aanvankelijke animositeit tussen beide eenzame mannen gaat geleidelijk over in vriendschap. En de onderzoeker ontdekt dat die vriendschap hem meer aan het hart ligt dan het kille onderzoek, waaraan hij meewerkt.
Is de film interessant in de klas? Hij kan dat zijn, als je zelf geraakt was door de film. Hamer laat namelijk op een humoristische manier zien, dat het absurd is om het leven alleen op efficiëntie in te richten. Het lijkt er op, dat dit in Zweden na de oorlog, een tijd lang het parool was.

Tags: maatschappijkritiek, Wetenschap

Paul Vandenbroeck brengt in de tentoonstelling 'De hemel in tegenlicht' als stelling naar voor, dat de kerkleiding met het wegsnoeien van allerlei uitwassen van volksgeloof ook de toevoer van de levenssappen voor het geloof heeft afgesneden. Met die uitwassen worden dan allerlei vormen van bijgeloof bedoeld, waarvan er sommige zelfs animistische trekjes hebben. Bij het bekijken van de oude cultusobjecten moet je inderdaad toegeven dat deze voor ons haast volkomen vreemd geworden zijn. Ik herinner mij bijvoorbeeld nog vaag de expositietronen, waarin een cultusbeeld in processie werd rondgedragen, maar de betekenis ervan ontging mij toch. En mij niet alleen: het blijkt moeilijk om nu nog in te schatten wat die dingen eigenlijk betekenen. Veel verder dan de vergelijking met een aura kom je niet. En dat is met de relikwieën al helemaal zo: ze werden en worden in de kerken een beetje weggemoffeld en hebben hun kracht geheel verloren. Aan de andere kant blijven sommige krachtplaatsen van het katholicisme nog wat aantrekking behouden, al neemt het belang van bedevaartsoorden misschien ook wel af.
Een andere centrale gedachte is, dat de religiositeit van boven uit ontdaan werd van haar lichamelijkheid. Waar ooit de spiritualiteit vooral vanuit het lichaam werd doorvoeld, zijn we geëvolueerd naar een 'bloedeloze' godsdienst. De tentoonstelling laat dat zien, maar naar mijn aanvoelen niet genoeg. Waarom zijn er niet een paar 'krijt-heiligen' opgesteld, om het contrast voor de bezoeker duidelijker te maken? Ik vind dat er zelfs een paar recentere objecten hadden mogen zijn, zoals een heus hongerdoek. De tentoonstelling stopt dus voor mij net iets te vroeg. Het moet wel gezegd dat de selectie die de tentoonstelling maakt uit de overvloed die er nog is aan katholiek erfgoed, nooit gaat vervelen. Ik heb er plezier aan beleefd en raad de tentoonstelling aan iedereen aan.
Maar valt er in de les RKG ook iets met de tentoonstelling te doen?
Eén van de tentoongestelde doeken is didactisch interessant. Het gaat om een schilderij over de Goede Dood. Men weet niet wie de persoon op het sterfbed is, maar dat doet er niet zo veel toe. Wat je wel kan zien, zijn de verschillende machten en krachten die het katholieke universum bevolken: er is Maria, Jezus, een heilige, engelen en duivels, die allemaal bezig zijn met de ziel van de sterveling. Al die krachten en invloeden, die zowel een hulp als een bedreiging kunnen zijn, worden in de tentoonstelling vergeleken met de verschilllende wezens in een adventure game op een computer. De gelijkenis is inderdaad treffend. Met het schilderij en zijn duiding, die niet zo moeilijk is, kan je heel goed illustreren hoe ooit werd gedacht over het leven en de dood. Want de wezens die je op het doek ziet, zijn niet zozeer symbolisch, maar werden heel concreet gedacht als reëel bestaande personen.
Je kan in de bijhorende uitgave van Openbaar Kunstbezit Vlaanderen of in het boek van de tentoonstelling een foto vinden van het schilderij.

Tags: geloof, katholicisme, traditie, kerk, hiernamaals

Zoals gewoonlijk programmeert de NCRV met de paasdagen een Jezusfilm. Deze keer is dat een miniserie van de BBC en NBO met als titel 'The Passion', gemaakt in 2008. Vanavond het eerste deel op Nederland 2.
De officiële pagina van de BBC biedt heel wat informatie die interessant kan zijn, zoals een tijdslijn van de gebeurtenissen in de Goede Week. Daarnaast is er ook informatie te vinden over de verschillende hoofdpersonages in de film. Dat is interessant, omdat bijvoorbeeld de figuren van Kajafas, Judas en Pilatus op een filmische manier goed zijn uitgebouwd. De film is dan ook genietbaar als film, al vind ik dat hij nogal sterk didactisch wil zijn: veel informatie wordt ten overvloede heel expliciet uitgelegd voor een breed publiek. Voor de geschoolde leek betekent dat, dat je vaak denkt: 'ja, ja, we weten het wel. Ga door met het verhaal.' Maar misschien is dit juist een sterk punt van deze productie.
De reeks bestaat uit vier deeltjes van een half uur. Dat maakt het verwarrend, want er zijn maar drie uitzendingen gepland. Bij nader toezien blijkt dat vanavond twee delen na elkaar worden uitgezonden, want de uitzending duurt 65 minuten. De serie is niet te verkrijgen op DVD.
UPDATE 11 APR 2009 Dat laatste blijkt niet helemaal waar: de BBC heeft de DVD wel uitgebracht, of eigenlijk twee DVD's in een box. De DVD's bieden geen extra's, wat verwonderlijk is, want de BBC-website van deze productie is heel informatief en goed uitgebouwd. Er zou niet eens een menu zijn. Dus die laten we links liggen. De Bible Society brengt een andere versie uit, met 3 DVD's, of 2 DVD's met een extra CD-rom. Die biedt materiaal aan voor het gebruiken van de serie op school, met 'class activities' en 'discussion starters'. Daarnaast is er een sectie voor de gemeente of parochie. Deze versie heb ik besteld en die zou inmiddels onderweg zijn; als hij er is, dan brei ik hier nog een vervolg aan. Als ik de tijd heb om het allemaal te bekijken, tenminste. Hoe dan ook: deze DVD is zonder Nederlandse, maar wel met Engelse ondertitels. Dus tapen blijft aangewezen. Vanavond het laatste deel.
UPDATE 12 APR 2009 De film zit er op. Ik weet nog niet te zeggen of de NCRV ergens in geknipt heeft, maar ik zou er niet verbaasd over zijn. (Herinner je de fameuze deleted scene in Jésus de Montréal). Ik zal het pas zeker weten als de DVD box er is. De film zelf vind ik wel geslaagd, vooral omdat de personages voldoende zijn uitgewerkt. Soms is dat heel overtuigend, soms is dat minder. Zo is Jozef van Arimathea een heel belangrijk en verscheurd personage in de film, maar zijn houding is voor de filmkijker toch wel verrassend: het is niet evident dat hij als buitenstaander het zo opneemt voor Jezus, dat zijn eigen positie aan het wankelen gaat.
Als filmdrama vind ik het een geslaagd project, maar het blijft natuurlijk aartsmoeilijk om de tijdsgeest in het Palestina van de eerste eeuw op te roepen.

Tags: Jezus

Er zijn zo van die films die meer aandacht verdienen dan ze krijgen. En als ik niet was gaan kijken naar Entre les Murs van Cantet, dan zou ik Ressources Humaines ook niet hebben bekeken. En dat terwijl ik mij meer had voorgesteld van Entre les Murs, een film die ook meer gehypet was - veel meer dan nodig. Maar Ressources Humaines vind ik prachtig. De acteurs zijn bijzonder geloofwaardig en het verhaal is dat ook. Het gaat over een succesvol student die een stage mag doen in een fabriek in Normandië waar zijn vader al 30 jaar werkt. Zijn zus werkt er intussen ook. De op handen zijnde invoering van de 35-urige werkweek is voor de directie een bittere pil, die vooral betekent dat het rendement nog hoger moet worden, omdat de arbeidstijd wordt ingekort. Frank, het hoofdpersonage, krijgt meteen de vraag hoe hij daar over denkt. Verderop in het verhaal zal blijken dat zijn stage als resultaat zal hebben dat arbeidsplaatsen, waaronder die van zijn vader, worden weggesaneerd. Die spanning tussen een zoon, die het verder heeft geschopt dan zijn vader en uitzicht heeft op een mooie carrière, en zijn vader, die eigenlijk geen uitzichten meer heeft, blijft in de film overeind.
Een langer fragment uit de film lijkt mij uitstekend geschikt voor een rondje bewustmaking bij mijn leerlingen die aangeven dat zij zin hebben in een vervolgstudie burgerlijk of industrieel ingenieur. Als ik er een impuls van maak, wat ik nu wel van plan ben, verneem je hier hoe ik dat deed.
Intussen blijft deze oudere prent van Cantet een aanrader op DVD, voor wie de film nog niet gezien heeft.

Tags: maatschappijkritiek, economie, ethiek, groepsdruk

Clips uit dit nieuwe programma zijn ongetwijfeld interessant als impuls om de geluksindustrie en New Age in het algemeen te illustreren. Want ook daar is een evolutie merkbaar. De vermarkting slaat om zich heen en de kassa moet dus rinkelen. Maar dat kan natuurlijk alleen maar omdat mensen onverminderd op zoek zijn naar vervulling en geluk.

Tags: New Age, maatschappijkritiek

De Weird Weekends van Loius Theroux beginnen al aardig oud te worden, maar nu ze de aflevering over de goeroe's in India nog eens opdissen, is het voor ons weer even interessant om de recorder in paraatheid te brengen. Louis gaat met zijn aangeboren talent voor onderzoekshournalistiek op bezoek bij zoekende mensen, hunkerend naar verlichting of spiritualiteit. En dat levert, zoals steeds bij Louis Theroux, een paar hilarische scènes op.
Een of meerdere clips uit deze aflevering kunnen een wat lichtere aanzet zijn voor een les over godsdienst, zinzoekers...
zaterdag 4 april, 20:30 -21:25u. op Nederland 3.

Tags: religie, Wereldreligies, spiritualiteit