Vandaag (29 december 2008) zijn er maar liefst drie TV-programma's om je recorder voor op te starten:

Hair India: Nederland 2, 16.05 - 17.00 uur
Een verhaal over de reis van de haren van een jonge Indiase vrouw die worden gedoneerd aan een Indiase tempel, vervolgens naar Italië worden verscheept en daar gefabriceerd worden tot dure haarextensions. En uiteindelijk weer terugkomen in India bij een rijke zakenvrouw uit Mumbai. Een bijzonder verhaal waarin we kijken naar de globalisering van schoonheidsidealen. Hier zie je een mooi fragment op YouTube.

Kijk Het Vaticaan: Nederland 2, 17.10 - 17.35 uur
Programmareeks over het... Vaticaan.

Human Footprint: Nederland 2, 23.50 - 00.50 uur
Deze documentaire toont het consumptiepatroon van de mens gedurende zijn hele leven en laat aan de hand van beelden zien welke impact ons leven heeft op het leven van andere mensen en op de aarde. De simulaties confronteren je met je consumptie over je hele leven. Maar soms stoten de simulaties ook tegen de borst: waarom nagenoeg 20 000 eieren op de kasseien kapot gooien? Moest dat echt? Ik vind dat het programma daardoor zichzelf onderuit haalt. Maar goed. De beelden zijn er. Ik denk dat je met een fragment er uit wel iets kan doen. Nu is de ecologische voetafdruk weer wat naar de achtergrond verdwenen. De voedselkilometers waren de volgende mode, maar het blijft toch een interessante aanwinst voor je collectie.

Tags: globalisering, kerk, ecologie

Op de foto vijf iconen en een forensische reconstructie van het gezicht van Sinterklaas. Dat hij echt bestaan heeft, dat weet intussen iedereen. Maar in de documentaire The Real Face of Santa blijkt dat de traditionele voorstelling van de Goedheiligman wellicht toch wel een loopje neemt met de werkelijkheid: geen mijter en geen lange witte baard. Wat in de beeldvorming wel klopt, is dat SInt Nicolaas een vrijgevig man was. De rest van het verhaal vertelt de documentaire.

Tags: maatschappijkritiek

Stijn Coninx verfilmt op dit ogenblik het leven van Jeanine Deckers. Er is al een film gemaakt over haar: The Singing Nun, met Debbie Reynolds in de hoofdrol. Nu neemt Cecile de France de rol op zich (foto). In feite heeft die film heel veel bijgedragen tot haar plotse beroemdheid. Een beroemdheid die de zuster niet zocht. Zij noemde een volgende plaat dan ook 'I am not a Star'. Met deze nieuwe film duiken we weer in de swingende jaren '60, waarin zoveel veranderde. Te veel wellicht voor Jeanine Deckers. Door geldzorgen gekweld, pleegde zij uiteindelijk in 1985 zelfmoord, uitgerekend op de dag dat zij van SABAM een grote som geld kreeg toegewezen als royalties voor haar hit 'Dominique'. Stof genoeg voor een mooie film, ook al zegt Coninx dat hij de historische realiteit niet al te strikt wil volgen. Ik kijk er alvast naar uit. Dat de (enige echte) hit 'Dominique, (nique, nique...)' van de zingende non dan ongetwijfeld nog dagen of weken in mij kop blijft hangen, neem ik er dan maar bij.

Tags: kerk, klooster, geloof

In Reclaim Your Brain speelt Moritz Bleibtreu de rol van Rainer, een uiterst succesvolle televisieproducer, die fortuin maakt met het uitbrengen van de grootste, meest platte kitsch. De mensen lusten er wel pap van. Eén van zijn succes-formats is de show 'Hol dich ein Superbaby', waarbij gestemd wordt op wie de toekomstige vader mag worden van een 'superbaby'. Om maar een voorbeeld te geven.
SPOILER WAARSCHUWING: in deze bespreking wordt de plot van de film (gedeeltelijk) verklapt.
En dan de plotse wending in de plot: Rainer heeft een aanrijding met een jonge vrouw, die uit is op wraak. Dat deed me meteen denken aan Das Experiment, waar precies hetzelfde gebeurt bij het begin van de film. Maar goed. De media zijn plots de baarlijke duivel en het verhaal gaat vanaf dan vooral over de manier waarop de kijkcijfers worden bepaald. Vreemd genoeg moet Rainer vaststellen dat dit allemaal heel netjes en correct gebeurt. Intussen heeft zijn eigen TV, zijn dure appartement en al zijn bezittingen opgeofferd om zijn medeburgers opnieuw op te voeden, zodat zij een voorkeur krijgen voor waardevolle en waarachtige televisie. Maar omdat het er dus bij de kijkcijfers wel eerlijk aan toe gaat, moet hij de vulgaire media dus bestrijden door zelf te gaan prutsen met de kijkcijfers.



Eigenlijk pikte ik het hele verhaal niet echt. De plot is wat mij betreft een beetje dunnetjes en niet geloofwaardig genoeg. Maar de openingsscène is geweldig. Die kan je perfect inzetten om de pulp die onze TV elke avond uitzendt, aan de kaak te stellen. Door de overdrijving wordt het wel heel erg dik in de verf gezet.
Officiële site. (De titel van de film in Duitsland is Free Rainer)

Tags: maatschappijkritiek, media

Voor roepingenpastoraal is er een nieuwe DVD te krijgen, die vooral getuigenissen bevat van priesters, seminaristen en religieuzen die vertellen over hun roeping en over hun leven van alledag. Het gebeurt niet zo heel vaak dat je jonge mensen ziet in een habijt of met een romeinse boord, dus in die zin biedt de DVD wel iets nieuws. Een opmerking die ik bij de voorstelling van een collega hoorde was dat er ook andere videofragmenten zijn om over kerk en ambt te spreken in de klas. Het voorbeeld was de Kloosterserie reeks met Leo Fijen. Achteraf ben ik het daar mee eens. Een alternatief is de Volt-reportage van Siegfried Bracke bij de norbertijnen. 'Ik geloof niet in God. Ik weet niet of Hij bestaat', zegt Siegfried, die overigens nu en dan zelf ook wel eens 'Dieu' wordt genoemd. In Grimbergen komt Bracke onder de indruk van de stilte en de monastieke manier om met de tijd om te gaan. Een mooie reportage, woensdag op één.



De IDK '4-kant voor God' op Thomas (100+ pagina's!). Hier vind je alle nodige info over de DVD.
Het meest innemende deeltje van de DVD was voor mij de kennismaking met de Fraternité de Tiberiade.

Tags: kerk, klooster

Tot mijn ontzetting blijven de resultaten van Stanley Milgrams experiment vandaag onverkort gelden. Dat blijkt uit een vervolgstudie door Jerry Burger van Santa Clara University. Die liet 29 mannen en 41 vrouwen mensen ondervragen die de rol van ‘verdachte’ speelden. Net als Milgram al had vastgesteld, was de overgrote meerderheid van de deelnemers (70 procent) bereid om de schokken van 450 volt los te laten op hun gesprekspartner. Lees er meer over op de wetenschapspagina van Nu.nl of op deze uitgebreide pagina van Reuters (Eng.).

Oude beelden uit het klassieke experiment uit 1961:

Tags: sociaal experiment, groepsdruk

Documentaire over de vercommercialisering van Kerstmis in Amerika. Reverend Billy and the Church of Stop Shopping is een zelfbenoemde dominee met een gospelkoor die het land doortrekt om met gospels, preken en ludieke acties de Amerikanen tot inkeer te brengen. De 'shopocalyps' is immers nabij.
Leuk detail is, dat de recente krediet- en bankencrisis Billy's boodschap lijkt te bevestigen. Amerika gaat gebukt onder een enorme uitstaande consumentenschuld. De welvaart van het meest welvarende land ter wereld lijkt daardoor veel minder solide te zijn, dan we graag zouden willen. Billy houdt ons dus een spiegel voor: hoe duurzaam gaan wij om met de middelen die ons - en onze kinderen - ter beschikking staan?


Het originele van Billy is dat hij juist niet origineel wil zijn. Hij imiteert de TV-predikanten van Amerika en dat doet hij heel goed. Maar zijn optreden is als een levende spoof: hij gebruikt de format van de televangelist om de mensen aan het denken te zetten. Want Billy vindt dat zijn landgenoten veel te veel aandacht en geld besteden aan hun inkopen. En daar wil hij iets aan doen. Spend a day without spending is het motto. Bekijk het zelf en tape het. Want dat zou Jezus zelf ook doen ;-)
Wat je ook nog kan doen, is de aanstekelijke gospel muziek van de site van de Church downen. Zelf vind ik Stop Shopping heel leuk om in de klas door de speakers te laten schallen. Een onvergetelijk moment om je les mee te beëindigen. Ik vind hem een rare snuiter, die Billy, maar ik like him a lot. A-mèn!

UItzending: Nederland 2, maandag 22 december 2008 23:25u. - 00:25u.

UPDATE: Ik heb het programma intussen bekeken en het is heel goed. Je zou een paar fragmentjes kunnen weglaten, bijvoorbeeld een stukje waarin een kleuter trots al haar speelgoed toont. Vooral naar het einde toe is het een sterk verhaal, als Reverend Billy opgepakt wordt in Disneyland omdat hij daar medeburgers oproept om minder geld te besteden.
Heel interessant is ook, dat er echte kerkmensen in het programma voorkomen, die zelf ook zeggen dat kerstmis helemaal is doorgeschoten. Met die stemmen er bij is het echt wel een geschikte impuls om mee aan de slag te gaan. Ik programmeer de Church of Stop Shopping in ieder geval voor volgend jaar. En nu: kerstinkopen doen! ;-)

Kijk- en discussieopdrachten

• CS01 Vind je dat kerstmis te commercieel is in de Verenigde Staten / bij ons in Europa?
• CS02 Doe op internet onderzoek naar 3 campagnes van de Church of Stop Shopping. Wat is het doel van de campagne; wat zijn de feiten; wat is de methode en de resultaten. Noteer of je zelf de campagne terecht vindt en waarom (niet).
• CS03 Billy is geen 'echte' predikant. Hij speelt maar een rol. Maar vind je dat Billy een goede priester zou zijn in een echte christelijke kerk?
(a) Neen, waar hij mee bezig is, heeft volgens mij weinig of niets te maken met waar het in de kerk om gaat, want (...) [werk verder uit]
(b) Ja, ik vind inderdaad dat Reverend Billy doet wat een christelijke kerk zou moeten doen (...) [werk verder uit]

Tags: economie, consumptie, maatschappijkritiek

In de kortfilm Spin wordt een DJ letterlijk - vanuit de hemel - in een stadswijk gedumpt, gevolgd door zijn spullen in twee koffers. De bedoeling - van wie? - is duidelijk: er gaat vanalles mis in de buurt. Nu blijkt de DJ invloed te hebben op de scène die zich daar afspeelt, en hij tracht de fatale afloop van de gebeurtenissen telkens af te wenden, bijvoorbeeld door aan een knop te draaien, waardoor een basketbal een andere kant op rolt. Maar dat zorgt dan weer voor een andere ramp, en zo gaat dat nog even door. Hoe het afloopt, bekijk je zelf.
Op Thomas wordt de DJ geïnterpreteerd als God zelf. Dat lijkt mij wat kort door de bocht. Die interpretatie strookt ook niet met de openingssequens, waarin de DJ uit de lucht komt vallen. Die scène is helemaal dezelfde als in de klassieke Bean-filmpjes, zij het zonder de volgspot. En bovendien is er een afdruk van lippenstift te zien op de wang van de DJ... Leg dat maar eens uit. En wie zorgt er dan nog voor de koffers?
Als je de commentaar van de maker er bij neemt, dan blijkt de inspiratie gewoon een ervaring te zijn van hoe een DJ kan inspelen op een publiek en hoe hij mensen in beweging kan brengen. Die gedachte wordt dan doorgetrokken: 'Stel nu eens, ....'.
Je zou, met wat goede wil, in de DJ nog een messias-figuur kunnen zien, maar of dat nodig is, laat ik in het midden. Mij lijkt het voor de hand te liggen dat de DJ gewoon een persoon is, zij het met een bijzondere gave.
Bij een bespreking zou ik dus aandacht willen vestigen op het begin: het lijkt me een mooie illustratie van de 'geworpenheid' van ieder mens. De 'toerusting' (zeg maar de talenten, om in ons jargon te blijven) zijn dan de koffers en de kennis en vaardigheden van de DJ. Daarmee heeft hij invloed en kan die ook laten gelden. Het herhaaldelijk openen en weer sluiten van de koffers (een knipoog naar Aronofsky) geeft aan, dat de taak er niet van de eerste keer geklaard is.
Een interessante discussievraag zou kunnen zijn of je het einde - met de pop - zou kunnen verbeteren door de pop juist niet te laten fixen. Zou het vergaal daardoor een sterkere inhoud krijgen?
De officiële site van de makers (de link op Thomas werkt niet meer). Klik verder door op Double Edge Films.

Tags: lijden

Wat komt er uit de bus, als je een stevige theologische en godsdienstpedagogische bagage mixt met een passie voor ICT? Een schitterend product, waar ik gisterenavond in Brugge heb kunnen van genieten. Koen Wybo en Luk Brutin zijn als actieve godsdienstleerkrachten mee-geëvolueerd met een continu veranderend 'publiek' en met de snelle ontwikkelingen in de multimedia. Waar je tien jaar geleden nog aardig uit de hoek kon komen met een paar slides op de overhead, of twintig jaar geleden met een gerust hart nog een een klassieke diavoorstelling op een projectiescherm kon tonen, is het vandaag alles 'beamen' wat de klok slaat. Ik heb trouwens een nieuw woord geleerd: de 'beamerviering'. Dat is de wat oneerbiedige benaming voor een (meestal niet-sacramenteel) bezinningsmoment met behulp van de dataprojector en een geluidsinstallatie.
Die dataprojector is ook het centrale medium voor Rechumah, maar beamervieringen zijn het duidelijk niet, wat Luk en Koen willen brengen. De aankleding is voor hen ook cruciaal, net als de uitstekende kwaliteit van het beeld en het geluid. In de bezinningsruimte - die overingens veel te klein was voor de vele geïnteresseerden - nergens wegwerp-theelichtjes, maar veel forse brandende kaarsen in twee lange rijen, midden in het publiek. En er valt op sensorisch vlak nog meer te beleven: ook geurprikkels komen er bijvoorbeeld op je af. Leuk detail: de lezer staat niet ergens in het donker voor te lezen; je kan haar of hem goed uitgelicht beluisteren en de mimiek en lichaamstaal goed bekijken. Vaak is het anders!



Het thema van de avond was de eucharistie. In een eerste clip kwam dan ook volgens verwachting de schuldbelijdenis aan bod, met het schitterende 'What I've done' van Linkin Park, gebracht met de overdonderende videoclip, die onze jongeren volgens mij echt wel weten te appreciëren. Het moet een monnikenwerk geweest zijn om hier ondertitels op te zetten. Dat was dan nog voortreffelijk gedaan. Hier wordt feilloos en schaamteloos ingebeukt op de emotie en komt het gemakkelijk tot een echt aanvoelen van alles wat er verkeerd loopt in onze wereld, veraf en ook dichtbij. Dat er dan jongeren na een bezinning als deze nog minutenlang blijven namijmeren, verbaast mij nu niet meer. Hier zit hem de vernieuwing van Rechumah ondermeer in: het herkennen van juist die hedendaagse beeldtaal, die haast iconisch kan gaan staan voor datgene waar het bijvoorbeeld in een eucharistieviering om gaat. En de beeldtaal wordt ook verder opgetild, met de bedoeling om hedendaagse, herkenbare beeldtaal te doen oplichten als draaggolf voor Gods Woord.

In de tussengevoegde teksten wordt alles, waar nodig, nog verder geduid. In het begin van de bezinning was het woord nogal overvloedig aanwezig, wat de vaart van de videoclip weer helemaal deed stilvallen. Het publiek moest voor mijn gevoel ook iets te lang naar het hoofdmenu van de DVD kijken, terwijl de inleiding werd gebracht. Toegegeven: het publiek was ook veel te talrijk en doordat er maar mensen bleven binnenkomen, werd mijn geduld op de proef gesteld. Wie graag teksten voorleest in een viering, kan dat met Rechumah dus blijven doen. Wat hier gebracht wordt, zijn geen beamervieringen , zoveel is duidelijk.

Helaas kon ik dus niet de hele sessie uitzitten: mijn laatste trein mocht ik niet missen. Maar ik ben in de tijd dat ik er was, wel overtuigd geraakt van de kracht van Rechumah. Deze regenachtige avond in Brugge heeft me daarnaast ook aangespoord om zelf ook creatief bezig te blijven. Waarvoor mijn hartelijke dank, Koen en Luk. En nog heel veel arbeidsvreugde met Rechumah gewenst.

Tags: pastoraal