Op de officiële site van de film kan je een didactisch dossier aanvragen onder de link 'Edukatie'. Je krijgt dan een link doorgemaild, waar je een educatief dossier kan downen. In dat dossiertje wordt gesuggereerd dat je in de klas aan de slag gaat met het centrale morele dilemma in de film: Salomon Sorowitsch staat voor de verscheurende keuze om toe te geven aan de dwang van de Nazi's om voor hen vals geld te drukken. Door dat te doen kan hij - misschien - zijn leven veilig stellen, maar hij werkt dan ook mee aan het verlengen van de oorlog. Dat betekent ook dat de Endlösung nog een tijdje door kan gaan. De gruwel van de uitroeiingskampen is hem goed bekend, want het gebeurt allemaal in en rond de andere barakken van het kamp. De valsemunters en vervalsers van documenten hebben in barakken 18 en 19 een voorkeurbehandeling, aar ook hun toekomst is zéér onzeker. Het lijkt immens weinig waarschijnlijk dat de Nazi's hen in leven zullen laten met de kennis die zij hebben van het groots opgezette project om valse ponden en dollars in circulatie te brengen. Moet je dan je eigen leven opofferen om zoveel leed te voorkomen? De vervalsers laten het project wel zo veel mogelijk vertraging oplopen, maar dat kunnen ze niet eeuwig blijven doen...
Het is inderdaad zo, dat het dilemma in de film bijzonder sterk naar voren komt. Dat gebeurt in de film als geheel. Zo leer je dat Salomon in feite een valsemunter is, die het al niet nauw nam met de wet. Dat hij nu een ethische houding gaat aannemen, ligt dus niet voor de hand.
Het is mogelijk dat je het ethische dilemma naar voren brengt met een goed gekozen fragment uit de film, als de leerlingen vooraf goed op de hoogte zijn van het gegeven van het filmverhaal. In het geval de leerlingen de film in zijn geheel hebben kunnen zien, bijvoorbeeld in een project van filmeducatie of in samenwerking met leerkrachten geschiedenis en bijvoorbeeld Duits (?), dan is dit een goudmijn voor een oefening in ethisch reageren en redeneren. De achtergrondinfo die je op het internet vindt, is dan zeer bruikbaar.
Je zou de film dus als een alternatief kunnen gebruiken voor het inmiddels al klassieke gebruik van het verhaal over Eichmann.
Een andere film die zich ook in de Tweede Wereldoorlog afspeelt, en die ook in de methoden voor het godsdienstonderwijs voorkomt, is de film 'Bonhoeffer, Agent of Grace'. Ook voor die film is het noodzakelijk om er veel tijd voor uit te trekken.

Tags: ethiek, WOII

Dit filmdebuut van Nic Balthazar zal wel een plekje krijgen in het filmaanbod voor leerlingen van vele scholen in Vlaanderen. De DVD werd gratis weggegeven bij de krant en is dus wijd verspreid. Opmerkelijk voor ons is, dat er na ongeveer 13 minuten een (sleutel)scène is die zich afspeelt tijdens en vooral niet nà een les godsdienst. Die les gaat over het lijden en de waarom-vraag daarbij. Ben, die zich kan vereenzelvigen met de gekruisigde Christus, geeft zijn eigen (letterlijke) interpretatie aan het advies van zijn vader, dat hij zich tegen pesterijen moet wapenen en maakt van een kruisbeeld een wapen, zoals dat in zijn favoriete online game te koop is.
De scènes die hier bedoeld zijn, kunnen bij een publiek dat de film in zijn geheel gezien heeft, heel goed herhaald worden op een een klein scherm in de klas, om dan door te bomen over de thema's die er in aan bod komen: het zondebokmechanisme, pesten en het lijden.

Tags: ethiek, pesten, autisme

Religions of the world / Religies wereldwijd. Verteld door Oscarwinnaar Ben Kingsley. Deze box was oorspronkelijk bij ons alleen te krijgen met een bonnetje uit de Knack en bevat vier DVD’s met in totaal 13 onderwerpen:

Dvd 1:
1 Jodendom,
2 Rooms-Katholicisme & de Orthodoxe Kerk,
3 Protestantisme,
4 Islam.

Dvd 2:
5 Hindoeïsme,
6 Boeddhisme,
7 Shintoïsme.

Dvd 3:
8 Taoïsme en het Confucianisme,
9 Primitieve religies,
10 Klassieke religies uit de oudheid.

Dvd 4:
11 Afrikaanse en Afro-Amerikaanse religies,
12 Oorspronkelijke religies uit midden, zuid en noord Amerika,
13 Atheïsme en Humanisme.

Engels gesproken met Nederlands ondertitels (2006).
ong 780 min
ratio: 4:3
De schijfjes zijn te ontlenen bij Obed, ook apart.
Volgens mij liggen ze nu ook gewoon te koop bij de mediaboer.

Tags: Wereldreligies

Deze box bevat twee DVD's en behandelt de vijf wereldgodsdiensten uit het Middellandse Zee-gebied en Indië en de Griekse filosofen. Dat wil zeggen dat de Chinese religies (taoïsme en confucianisme) niet aan bod komen, net als het Zoroastrisme uit het hedendaagse Iran.
De documentaires zijn Engels gesproken en Nederlands ondertiteld. Het gaat hier om een vertaling van een Amerikaans product. Die vertaling is vaak nogal krakkemikkig, zelfs de gedrukte tekst op de rug van de keepcase is niet zonder fouten.
Speelduur: ong 152 min.
Ratio 4:3

Tags: Wereldreligies

De reeks, gemaakt door Nina Koshofer en Sabine Klauser bestaat uit 5 programma's met telkens een sprekende, korte titel:
1 Exodus
2 Diaspora
3 Stigma
4 Davidster
5 Zion
Ondanks die korte hoofdstuktitels weet je meteen over welk deel van de joodse geschiedenis het gaat. De DVD-box telt twee schijfjes en zit in een mooie, gele keepcase.
De reeks begint met de terugkeer uit de Babylonische Ballingschap en vertelt hoe Ezra de geschiedenis van het volk begint op te schrijven.
Vervolgens zie je de hoogtepunten van dat verhaal mooi in beeld gebracht: de exodus uit Egypte (waarvan een spectaculair overzichtsbeeld te zien is, terwijl er helaas van het leven in Egypte haast niets getoond wordt) en de tocht door de woestijn. Die bekende bijbelse geschiedenis, met daarin de rol van Mozes als leider, wordt door archeologen meteen gerelativeerd, zodat je een genuanceerd en verantwoord beeld krijgt van de geboorte van de joodse natie.
Deze reeks is een co-productie van meerdere Duitse televisiezenders en is een aanwinst voor je collectie. Je kennis van de materie wordt op een aangename manier opgefrist en bepaalde delen, zoals met name het deeltje over de exodus tot het ontstaan van het konikrijk met Samuel, David en Salomo, die uiteindelijk de tempel laat bouwen, is erg bruikbaar in de klas. Je zit als leerkracht meteen met een luxe-probleem: er is gewoon te veel materiaal.
De commentaarstem is rustig en zelfs een beetje eentonig. De geïnterviewde specialisten zijn ook allemaal duitstalig, wat het allemaal iets zwaarder maakt voor ons verwende (jonge) publiek. Je kan de aandacht van je leerlingen dus maar beter aanscherpen met een aantal gerichte kijkopdrachten.
Als je verlegen zat om een goed overzicht van de geschiedenis van de bijbel en het jodendom, is hier je kans. De DVD box is te koop voor ongeveer €15,00 bij de betere mediaboer of bij JUST Entertainment .

Tags: Jodendom, Wereldreligies

Een goede beschrijving van dit opgemerkte programma vind je hier in het Engels en op de CANVAS site in het Nederlands. De reportage is vlot opgebouwd en culmineert in de verbijsterende conclusie dat er wel een humane manier bestaat om iemand ter dood te brengen, maar dat niet iedereen die oplossing ook wil. Het lijkt voor bepaalde mensen van belang te zijn dat de veroordeelde zich tot het bittere (!) einde volop bewust is van wat er met hem gebeurt en dat is bij het toedienen van stikstofgas niet het geval.
Het is altijd al een vrij populair gegeven geweest, de doodstraf, en met deze reportage is er om die reden dan ook wel wat te doen. Je kan de docu helemaal bekijken - in 5 afleveringen - op YouTube.

Tags: doodstraf

Deze nieuwe blog wil een electronische versie zijn van een lerarendeel of handleiding bij de impulsen op de leerlingensite rkg.be. Daarnaast is er plaats voor nieuws over impulsen die gebruik maken van beeldmateriaal. Dan bedoel ik vooral filmfragmenten of documentaires, en dan in de eerste plaats materiaal dat beschikbaar is op DVD's.
De besproken programma's en films zijn dus uitdrukkelijk niet bij mij te verkrijgen of te ontlenen. In de meeste gevallen zijn ze te koop. Nu en dan kan het ook om een reportage gaan die opgenomen moet worden van de TV. Ik maak van geen enkele opname of aangekochte DVD een kopie.

Tags: bedoeling