Een film waarvan de preview me al een tijdje intrigeert, is Agora. Heeft iemand van jullie die soms in de bioscoop gezien? Ik wilde graag weten of het de moeite waard is - of dat ik beter op de DVD-release kan wachten.

Mike Leigh (de regisseur) en Sally Hawkins (die het hoofdpersonage Poppy speelt) zetten met Happy-go-lucky een prent neer, die je aan het lachen zal brengen. Poppy is de lacherige schooljuf, die met zwier door het leven gaat, en nooit haar optimistische kijk op de dingen laat schieten.
Dat wil niet zeggen dat het een oppervlakkige jonge vrouw is, voor wie het leven een groot feest is. Als lerares is ze perfect: als een van haar leerlingen een gedragsprobleem heeft, dan wil ze daar iets aan doen. En dan blijkt voor haar het gezegde dat 'wie goed doet, goed ontmoet', ook mooi uit te komen.
De leerkracht krijgt in het verhaal zelf ook les. Als haar fiets gestolen wordt (zonder dat ze zelfs maar afscheid heeft kunnen nemen, zegt Poppy zelf), neemt zij rijlessen van een absoluut humorloze instructeur. Die ergert zich aan de grappen en en grollen van Poppy. Hij verliest na een paar sessies ook zijn evenwicht. En dan is er nog een andere lerares, bij wie Poppy dansles volgt. Zij verliest op een bepaald ogenblik ook haar evenwicht, in een emotionele uitbarsting.
De idee achter de film is dus blijkbaar niet, dat iedereen fluitend door het leven kan gaan; zo simpel is het niet. Sommige mensen hebben het nu eenmaal moeilijk om gelukkig te zijn.
Je kan ernstig(!) overwegen om met deze film naar je klas te trekken. Het effect zal in ieder geval zijn, dat het blije optimisme op je leerlingen zal afstralen. Maar daarnaast kan er ook een rondje gediscussieerd worden over de verschillende manieren waarop de personages in de film hun leven inrichten. De film leent zich uitstekend voor een levensbeschouwelijk gesprek, net als alle andere films van Mike Leigh trouwens.
Links:
Officiële site.

In de media wordt overal melding gemaakt dat er een nieuwe verfilming van de dagboeken van Anne Frank op het getouw staat. Deze keer zou het gegeven belicht worden als een coming-of-age story. We zien wel wat het wordt!

Tags: Jodendom, WOII

In één keer lukte het mij echt niet, maar met stukken en brokken heb ik naar de DVD Religulous van en met Bill Maher gekeken. Maher is (in de VS) een bekend stand-up comedian, die in Religulous een humoristische kruistocht voert tegen allerlei vormen van religie. Daarvoor host hij de hele planeet af, om overal interviews af te nemen van vertegenwoordigers van een of ander geloof. Dat doet hij op een nogal schalkse manier, want vaak blijkt tijdens het interview dat de geïnterviewde zich niet verwacht aan de kritische vragen van Maher. Dat levert vaak zielige momenten op, waarin de nietsvermoedende slachtoffers met de mond vol tanden staan.
Maher rekent dus af met het geloof en doet dat met verve. De gesprekspartners zijn vaak erg bijbelvaste en ietwat eenvoudige gelovigen, die zelf niet zo kritisch ingesteld zijn en dus geen partij voor de venijnige vraagjes van Maher. Dat maakt het allemaal een beetje goedkoop natuurlijk, maar ik beveel het dvd'tje iedereen in het vak toch aan, omdat je er toch wel wat aan hebt. Of vinden jullie van niet?

Voor de collega's die een videokopie zochten van de oude kortfilm 'The Wave' moet het wel heel goed nieuws geweest zijn, te horen dat van het verhaal over Ron Jones, de geschiedenisleraar die met zijn sociale experiment zowaar zelf de geschiedenis in ging, nu een remake werd gemaakt. En dat nog wel in Duitsland! Ik zag de film op het witte doek en ik moet zeggen: ik was niet echt overtuigd.
Volgens mij slaagt de film er inderdaad niet echt in om overtuigend aan te tonen, dat een vorm van autarchie vandaag opnieuw vaste voet aan de grond kan krijgen in een hoogontwikkelde samenleving. En daar was het nu juist om te doen.
Het is vandaag nog moeilijk na te gaan wat er precies in die school in Palo Alto is gebeurd. De gebeurtenissen zijn pas veel later beschreven en de schoolkrant van die tijd besteedt nauwelijks aandacht aan het experiment van Jones. Maar als het ongeveer klopt, dat een hele klas de leraar blindelings is gaan volgen in al zijn bevelen, en dat de beweging een eigen leven is gaan leiden, ook buiten de schoolmuren, dan heeft dat toch te maken gehad met de tijdsgeest van het einde van de jaren '60 in de V.S. De conscriptie in het leger, en de bijna-zekerheid dat je dan je een deel van je diensttijd in Vietnam zou moeten gaan volbrengen, moet voor veel jongeren als een heel concrete dreiging aangevoeld zijn. En dan kan je aannemen, dat een aantal van hen als een soort laatste strohalm, inderdaad zijn gaan geloven, dat een beweging als die van Jones misschien(!) die dreiging zou kunnen wegnemen.



Collega geschiedenis Van der Kaap heeft voor zijn vak een aantal kijkopdrachten bedacht en op zijn site geplaatst. Hij doet dat op twee niveaus: voor het vmbo en voor havo/vwo. De vragen en opdrachten zijn soms dezelfde en volgens mij een haalbare kaart. Aan de andere kant vraag ik me af of er ook niet meer in zit. Zelf zou ik de leerlingen bijvoorbeeld doen observeren hoe Jürgen Vogel, de Duitse versie van Jones, zelf wordt meegezogen in zijn eiegen experiment. Ik ga dat hier nu niet uittikken, omdat ik daarmee op open internet mijn eigen kijkopdracht zou ondermijnen (!), maar wie de film bekijkt, komt daar zeker achter. Het is ook een van de sterkere kanten van de remake. Op andere punten is het verhaal gewoon ongeloofwaardig.
Ik laat het bij deze verwijzing naar de pagina's van Van der Kaap, die zelf ook weer links legt naar andere informatiebronnen. Een bron die hij niet vermeldt, is de infobrochure van Open Doek, die je bij hen ook kan downloaden. Deze uitgebreide brochure bevat eigenlijk alle informatie die je nodig hebt, maar geen kant en klare lesfiches.

UPDATE 16-05-2009 Vandaag zag ik dat de DVD in de rekken van de platenboer ligt. Geen idee dat hij uit was met Nederlandse ondertitels. De DVD heeft geen extra's.

Tags: WOII, groepsdruk, sociaal experiment

In Kitchen Stories laat Bent Hamer een psycholoog op een soort scheidsrechtersstoel plaatsnemen in de keuken van een vrijgezel. Het is de bedoeling dat hij nauwkeurig alle bewegingen van zijn subject in kaart brengt, om op een wetenschappelijke manier de meest efficiënte keukenopstelling uit te tekenen. Voor vrouwen is dat al gebeurd, met een spectaculair resultaat: voor een jaar koken in de keuken volstaat nu de afstand naar Noord-Italië, waar er vroeger tot diep in Afrika gelopen moest worden. Nu dus nog kijken of dat ook voor vrijgezellen geldt. Een aantal waarnemers steekt daarvoor de grens met Noorwegen over, om in een dorp met veel vrijgezellen het keukengebruik te gaan observeren. Dat lukt niet. De vrijgezel in het verhaal had gedacht dat hij een echt paard zou krijgen in ruil voor zijn medewerking, maar het blijkt om een soort speelgoedpaardje te gaan. Terwijl zijn oude knol zwaar ziek is. En het gevoel bekeken te worden zint hem ook allerminst. Hij boycot het werk van zijn onderzoeker dan ook danig, en die krijgt het daarvan op zijn heupen. Hamer laat zien dat de 'positivistische' methode gewoon niet werkt. Om elkaar te begrijpen, moeten mensen nu eenmaal communiceren. En dat gebeurt dan geleidelijk ook meer en meer, tegen de regels in. De aanvankelijke animositeit tussen beide eenzame mannen gaat geleidelijk over in vriendschap. En de onderzoeker ontdekt dat die vriendschap hem meer aan het hart ligt dan het kille onderzoek, waaraan hij meewerkt.
Is de film interessant in de klas? Hij kan dat zijn, als je zelf geraakt was door de film. Hamer laat namelijk op een humoristische manier zien, dat het absurd is om het leven alleen op efficiëntie in te richten. Het lijkt er op, dat dit in Zweden na de oorlog, een tijd lang het parool was.

Tags: maatschappijkritiek, Wetenschap

Een nieuwe film uit de Miramax-stal die zich afspeelt in een katholieke school in de Bronx. Het is 1964 in St. Nicholas en er waait een wind van verandering over het land, en dus ook in St. Nicholas. De film gaat volgens de perstekst over een krachtmeting tussen zuster Aloysius Beauvier (Meryll Streep), het hoofd van de school, en father Flynn, die veranderingen wil doorvoeren. Helaas wordt deze laatste in een slecht daglicht gesteld en krijgt hij het kwaad te verduren van de zuster. Dat belooft dus. Ik vraag me wel af of de film de critici van de katholieke kerk op de hand wil krijgen, of dat er een genuanceerd beeld wordt opgehangen, maar in ieder geval: de film krijgt een hoge waardering bij imdb, en dus ga ik ongetwijfeld kijken. Doubt speelt op dit ogenblik in de zalen.
UPDATE 24-02-2008: Ik heb de film intussen gezien en ik ben onder de indruk van de acteerprestaties van de hoofdrolspelers. Het is een film die na afloop een tijd blijft hangen, omdat je je toch afvraagt wat er nu eigenlijk gebeurd is. Het is natuurlijk de bedoeling dat je aan het twijfelen gaat. En dat die twijfel blijft. ik kan deze film aan iedereen aanbevelen, zeker als je nog iets hebt gehad met de jaren '60 van de vorige eeuw. Dat het verhaal zich in Verenigde Staten afspeelt, is overigens helemaal geen bezwaar.

Tags: kerk

Stijn Coninx verfilmt op dit ogenblik het leven van Jeanine Deckers. Er is al een film gemaakt over haar: The Singing Nun, met Debbie Reynolds in de hoofdrol. Nu neemt Cecile de France de rol op zich (foto). In feite heeft die film heel veel bijgedragen tot haar plotse beroemdheid. Een beroemdheid die de zuster niet zocht. Zij noemde een volgende plaat dan ook 'I am not a Star'. Met deze nieuwe film duiken we weer in de swingende jaren '60, waarin zoveel veranderde. Te veel wellicht voor Jeanine Deckers. Door geldzorgen gekweld, pleegde zij uiteindelijk in 1985 zelfmoord, uitgerekend op de dag dat zij van SABAM een grote som geld kreeg toegewezen als royalties voor haar hit 'Dominique'. Stof genoeg voor een mooie film, ook al zegt Coninx dat hij de historische realiteit niet al te strikt wil volgen. Ik kijk er alvast naar uit. Dat de (enige echte) hit 'Dominique, (nique, nique...)' van de zingende non dan ongetwijfeld nog dagen of weken in mij kop blijft hangen, neem ik er dan maar bij.

Tags: kerk, klooster, geloof

In Reclaim Your Brain speelt Moritz Bleibtreu de rol van Rainer, een uiterst succesvolle televisieproducer, die fortuin maakt met het uitbrengen van de grootste, meest platte kitsch. De mensen lusten er wel pap van. Eén van zijn succes-formats is de show 'Hol dich ein Superbaby', waarbij gestemd wordt op wie de toekomstige vader mag worden van een 'superbaby'. Om maar een voorbeeld te geven.
SPOILER WAARSCHUWING: in deze bespreking wordt de plot van de film (gedeeltelijk) verklapt.
En dan de plotse wending in de plot: Rainer heeft een aanrijding met een jonge vrouw, die uit is op wraak. Dat deed me meteen denken aan Das Experiment, waar precies hetzelfde gebeurt bij het begin van de film. Maar goed. De media zijn plots de baarlijke duivel en het verhaal gaat vanaf dan vooral over de manier waarop de kijkcijfers worden bepaald. Vreemd genoeg moet Rainer vaststellen dat dit allemaal heel netjes en correct gebeurt. Intussen heeft zijn eigen TV, zijn dure appartement en al zijn bezittingen opgeofferd om zijn medeburgers opnieuw op te voeden, zodat zij een voorkeur krijgen voor waardevolle en waarachtige televisie. Maar omdat het er dus bij de kijkcijfers wel eerlijk aan toe gaat, moet hij de vulgaire media dus bestrijden door zelf te gaan prutsen met de kijkcijfers.



Eigenlijk pikte ik het hele verhaal niet echt. De plot is wat mij betreft een beetje dunnetjes en niet geloofwaardig genoeg. Maar de openingsscène is geweldig. Die kan je perfect inzetten om de pulp die onze TV elke avond uitzendt, aan de kaak te stellen. Door de overdrijving wordt het wel heel erg dik in de verf gezet.
Officiële site. (De titel van de film in Duitsland is Free Rainer)

Tags: maatschappijkritiek, media

Dans la tête is de titel van een merkwaardig filmpje met een origineel verhaal. Bekijk het zelf en laat het dan even inslijten. Op de site van de film vind je een aantal stills en ook een 'The Making of' filmpje. Je kan er de film ook in een hogere resolutie bekijken, maar dan zonder ondertiteling. Ik kan me voorstellen dat je met dit animatiefilmpje wel iets kan doen op terreinen als ’kiezen’, maar ook in ethiek en visies op leven en dood, kan het naar mijn mening met succes worden ingezet. Een aangrijpingspunt zou kunnen zijn dat je na de screening de vraag in de groep gooit: wat wil de scenarist volgens jou zeggen?” Een paar mogelijk antwoorden kunnen dan zijn:
[ ] 'Je kan je lot niet ontlopen’
[ ] 'Hou vol!’
[ ] 'Leer van je fouten’
[ ] 'Kies voor het leven’
[ ] 'Wees voorzichtig in het verkeer’
[ ] 'Neem geen overhaaste beslissingen'
[ ] 'Make love, not war'
[ ] 'Dood is dood... NIET!!'
(...) Je bedenkt zelf nog wel een paar lesjes.
Een andere focus kan de camera zijn. Waarom is die in de logica van het filmpje zo belangrijk? En vind je zelf ook dat je aan het eind van je leven zou kunnen zeggen dat het mooi geweest is? Men zegt wel eens dat iemand sterft zoals hij/zij geleefd heeft.
Laat me vooral weten hoe het heeft gespeeld in je klas.
Fr., 2008, 0:06:45; Gregory Damour, Maxime Entringer, Anthony en Allan Gillis Sellier.

Tags: dood, ethiek, kiezen, hiernamaals, pacifisme

Regie: Raphaël Nadjari.
Met: Michael Moshonov, Limor Goldstein, Yonathan Alster.
Israel, Fr., VS., 96 min.

De jonge Menachem volgt godsdienstles en bestudeert de psalmen (Tehillim). Als zijn vader bij een verkeersongeluk verdwijnt, blijken die psalmen voor hem een steun. In de moelijke dagen die volgen, probeert hij zijn leven weer op de sporen te krijgen, maar dat valt tegen, als hij in de relaties met zijn moeder en met zijn vriendin, problemen krijgt. Menachem moet kiezen voor de ruimte die hij in zijn leven laat voor traditie. Het is om die reden een heel interessante film voor de laatstejaars, omdat de film juist mild is voor de religieuze levensbeschouwing. Het open einde van het verhaal nodigt ook uit tot reflectie. Een parel van een film die je volgens mij zou moeten zien.

Tags: Jodendom, traditie

Op de officiële site van de film kan je een didactisch dossier aanvragen onder de link 'Edukatie'. Je krijgt dan een link doorgemaild, waar je een educatief dossier kan downen. In dat dossiertje wordt gesuggereerd dat je in de klas aan de slag gaat met het centrale morele dilemma in de film: Salomon Sorowitsch staat voor de verscheurende keuze om toe te geven aan de dwang van de Nazi's om voor hen vals geld te drukken. Door dat te doen kan hij - misschien - zijn leven veilig stellen, maar hij werkt dan ook mee aan het verlengen van de oorlog. Dat betekent ook dat de Endlösung nog een tijdje door kan gaan. De gruwel van de uitroeiingskampen is hem goed bekend, want het gebeurt allemaal in en rond de andere barakken van het kamp. De valsemunters en vervalsers van documenten hebben in barakken 18 en 19 een voorkeurbehandeling, aar ook hun toekomst is zéér onzeker. Het lijkt immens weinig waarschijnlijk dat de Nazi's hen in leven zullen laten met de kennis die zij hebben van het groots opgezette project om valse ponden en dollars in circulatie te brengen. Moet je dan je eigen leven opofferen om zoveel leed te voorkomen? De vervalsers laten het project wel zo veel mogelijk vertraging oplopen, maar dat kunnen ze niet eeuwig blijven doen...
Het is inderdaad zo, dat het dilemma in de film bijzonder sterk naar voren komt. Dat gebeurt in de film als geheel. Zo leer je dat Salomon in feite een valsemunter is, die het al niet nauw nam met de wet. Dat hij nu een ethische houding gaat aannemen, ligt dus niet voor de hand.
Het is mogelijk dat je het ethische dilemma naar voren brengt met een goed gekozen fragment uit de film, als de leerlingen vooraf goed op de hoogte zijn van het gegeven van het filmverhaal. In het geval de leerlingen de film in zijn geheel hebben kunnen zien, bijvoorbeeld in een project van filmeducatie of in samenwerking met leerkrachten geschiedenis en bijvoorbeeld Duits (?), dan is dit een goudmijn voor een oefening in ethisch reageren en redeneren. De achtergrondinfo die je op het internet vindt, is dan zeer bruikbaar.
Je zou de film dus als een alternatief kunnen gebruiken voor het inmiddels al klassieke gebruik van het verhaal over Eichmann.
Een andere film die zich ook in de Tweede Wereldoorlog afspeelt, en die ook in de methoden voor het godsdienstonderwijs voorkomt, is de film 'Bonhoeffer, Agent of Grace'. Ook voor die film is het noodzakelijk om er veel tijd voor uit te trekken.

Tags: ethiek, WOII

Dit filmdebuut van Nic Balthazar zal wel een plekje krijgen in het filmaanbod voor leerlingen van vele scholen in Vlaanderen. De DVD werd gratis weggegeven bij de krant en is dus wijd verspreid. Opmerkelijk voor ons is, dat er na ongeveer 13 minuten een (sleutel)scène is die zich afspeelt tijdens en vooral niet nà een les godsdienst. Die les gaat over het lijden en de waarom-vraag daarbij. Ben, die zich kan vereenzelvigen met de gekruisigde Christus, geeft zijn eigen (letterlijke) interpretatie aan het advies van zijn vader, dat hij zich tegen pesterijen moet wapenen en maakt van een kruisbeeld een wapen, zoals dat in zijn favoriete online game te koop is.
De scènes die hier bedoeld zijn, kunnen bij een publiek dat de film in zijn geheel gezien heeft, heel goed herhaald worden op een een klein scherm in de klas, om dan door te bomen over de thema's die er in aan bod komen: het zondebokmechanisme, pesten en het lijden.

Tags: ethiek, pesten, autisme