geloof

God in de Lage Landen



Braambos neemt de 6-delige EO-reeks God in de Lage Landen over. Je krijgt dus een nieuwe kans om de reeks op te nemen in je collectie. Dat lijkt mij een goed idee, want het zijn goed gemaakte programma’s met een goede verteller als presentator: Ernst Daniël Smid. En er wordt ook goede televisie gemaakt. Als het bijvoorbeeld over Willibrord gaat, krijg je niet gewoon het bekende verhaaltje over het omhakken van de heilige eik, neen: er komt ook een echte bijl aan te pas en er wordt warempel ook een boom omgelegd. Je zou denken dat er bij zo’n reeks dan ook een boek en een DVD horen, maar daar is niets van te merken bij de EO. Ook is het jammer dat er niet gezocht is naar samenwerking met de zuiderburen. Het gaat echt wel alleen over Noord-Nederland. Maar het is een prima werkstuk waar ik veel plezier aan beleefd heb. Nu dus ook in Braambos.

Annemie Struyf op zoek naar God

BLUEDWKDSIDE
Het bekende productiehuis Woestijnvis heeft Annemie Struyf gevraagd een reeks programma's in te blikken onder de noemer “Op zoek naar God”. Deze reeks komt in februari 2010 op TV.
De bedoeling van de programmareeks is dat Annemie zelf ervaart hoe het is om te leven in een religieuze gemeenschap. Zij bezoekt daarvoor christelijke, boeddhistische, joodse en islamitische gemeenschappen.

De hemel in tegenlicht

hemelintegenlicht
Paul Vandenbroeck brengt in de tentoonstelling 'De hemel in tegenlicht' als stelling naar voor, dat de kerkleiding met het wegsnoeien van allerlei uitwassen van volksgeloof ook de toevoer van de levenssappen voor het geloof heeft afgesneden. Met die uitwassen worden dan allerlei vormen van bijgeloof bedoeld, waarvan er sommige zelfs animistische trekjes hebben. Bij het bekijken van de oude cultusobjecten moet je inderdaad toegeven dat deze voor ons haast volkomen vreemd geworden zijn. Ik herinner mij bijvoorbeeld nog vaag de expositietronen, waarin een cultusbeeld in processie werd rondgedragen, maar de betekenis ervan ontging mij toch. En mij niet alleen: het blijkt moeilijk om nu nog in te schatten wat die dingen eigenlijk betekenen. Veel verder dan de vergelijking met een aura kom je niet. En dat is met de relikwieën al helemaal zo: ze werden en worden in de kerken een beetje weggemoffeld en hebben hun kracht geheel verloren. Aan de andere kant blijven sommige krachtplaatsen van het katholicisme nog wat aantrekking behouden, al neemt het belang van bedevaartsoorden misschien ook wel af.
Een andere centrale gedachte is, dat de religiositeit van boven uit ontdaan werd van haar lichamelijkheid. Waar ooit de spiritualiteit vooral vanuit het lichaam werd doorvoeld, zijn we geëvolueerd naar een 'bloedeloze' godsdienst. De tentoonstelling laat dat zien, maar naar mijn aanvoelen niet genoeg. Waarom zijn er niet een paar 'krijt-heiligen' opgesteld, om het contrast voor de bezoeker duidelijker te maken? Ik vind dat er zelfs een paar recentere objecten hadden mogen zijn, zoals een heus hongerdoek. De tentoonstelling stopt dus voor mij net iets te vroeg. Het moet wel gezegd dat de selectie die de tentoonstelling maakt uit de overvloed die er nog is aan katholiek erfgoed, nooit gaat vervelen. Ik heb er plezier aan beleefd en raad de tentoonstelling aan iedereen aan.
Maar valt er in de les RKG ook iets met de tentoonstelling te doen?
Eén van de tentoongestelde doeken is didactisch interessant. Het gaat om een schilderij over de Goede Dood. Men weet niet wie de persoon op het sterfbed is, maar dat doet er niet zo veel toe. Wat je wel kan zien, zijn de verschillende machten en krachten die het katholieke universum bevolken: er is Maria, Jezus, een heilige, engelen en duivels, die allemaal bezig zijn met de ziel van de sterveling. Al die krachten en invloeden, die zowel een hulp als een bedreiging kunnen zijn, worden in de tentoonstelling vergeleken met de verschilllende wezens in een adventure game op een computer. De gelijkenis is inderdaad treffend. Met het schilderij en zijn duiding, die niet zo moeilijk is, kan je heel goed illustreren hoe ooit werd gedacht over het leven en de dood. Want de wezens die je op het doek ziet, zijn niet zozeer symbolisch, maar werden heel concreet gedacht als reëel bestaande personen.
Je kan in de bijhorende uitgave van Openbaar Kunstbezit Vlaanderen of in het boek van de tentoonstelling een foto vinden van het schilderij.

Elly Zuiderveld

ellyenrikkert
In Simek voor de verandering praat Simek vanavond met Elly Zuiderveld. We kennen Elly bij ons natuurlijk als de helft van het duo Elly en Rikkert. Met hun kinderen, wat kleren en drie boeken (waaronder een bijbel) vertrokken Elly en haar man Rikkert in 1974 in een busje richting India. Ze leefden als zigeuners, zoekende naar de zin van het bestaan, echtheid en innerlijke vrede. Teruggekomen zonder antwoorden ging haar zoektocht verder. Via gesprekken met een vriend komt ze tot geloof in Jezus. Is het geloof in Jezus in al die jaren veranderd, verdiept? Vind het vanavond zelf uit bij de EO op Nederland 2.

The Third Miracle

thethirdmiracle
Voor wie niet naar Doubt kan gaan kijken in de filmzaal, is er vanavond op één nog The Third Miracle (Holland, VS, 1999) met Ed Harris (foto). Holland keert daarin een priester, die wonderen moet onderzoeken, binnenste buiten. Want de man worstelt niet alleen met de wonderen, maar ook met zichzelf.

De EO en de schepping

darwin-teaser.jpg

Misschien is het niet helemaal toevallig dat de EO een uitzending brengt over schepping en evolutie, net in de week dat de Nederlanders met een huis-aan-huis foldertje over de schepping ge(des)ïnformeerd worden. Het programma is vanavond laat te zien, en wordt daarna nog een paar keer herhaald. Mocht je het dan nog gemist hebben, is de DVD nadien nog te koop bij de EO.
Ik vraag me af wat de teneur van het programma zal zijn, maar kijken en tapen doen we in ieder geval. Want het zal je maar gebeuren dat er toch weer een leuk stukje in zit dat je had wllen hebben voor je media-collectie.

UPDATE 1: De EO neemt dus een bocht als het om de schepping gaat. Moedig, toch, van hen, om er een programma aan te wijden. De EO zet het Darwin-jaar in met een resolute ommekeer en een programma. Daar zijn ze niet bang voor. Terwijl de omroep er alles aan doet om de leden (met een TV-toestel), van wie meer dan 50 procent in de schepping over 6 dagen gelooft, niet voor het hoofd te stoten, geeft voorman Andries Knevel gewoon toe dat hij - en de omroep - fout zijn geweest: het creationisme en ID zijn niet hard te maken en worden zachtjes in de vergeetput gedumpt. Hij zet er zelfs zijn handtekening onder. Dat is op zich wel de moeite waard om te bekijken. Enkele flarden van interviews met wetenschappers en een korte, maar goede verduidelijking van waar het in Genesis 1 om te doen is, waren erg interessant. Al bij al een leuk stukje televisie.

UPDATE 2
: En nu blijkt de bocht van Knevel niet ongemerkt voorbijgegaan te zijn. Een aantal EO-leden heeft zijn lidmaatschap opgezegd, lees ik in de krant en de positie van het gezicht van de EO wankelt zelfs even. Nu zal het wel zo ver niet komen, want de hyperactieve taalkunstenaar Andries Knevel is echt wel het gezicht van de EO. Interessant om te zien hoe dat verder gaat. Vanavond is er in het radioprograma Deze Week op de EO opnieuw aandacht voor de schepping en de positie van de EO in die discussie. Op de pagina met als titel En God schep Darwin zet de omroep alles mooi op een presenteerblaadje.

Jezus' wonderverhalen

wonderverhalen
De wonderverhalen: wat vertellen ze over Jezus? Dat was de uitgangsvraag in een drie-delige reeks van de BBC, met een aantal verrassende nieuwe inzichten. Tot mijn eigen verbazing lag de DVD-box met de drie programma's vandaag bij de mediaboer. Bij de reeks, die vorig jaar door de KRO voor RKK werd uitgezonden, is ook een boek verschenen met dezelfde titel. Het boek kan je online bestellen bij de KRO. Met name het derde deel, waarin Rageh Omaar het geloof in de opstanding onderzoekt, kan interessante stof opleveren.
Een paar items uit dit programma zijn ongetwijfeld inzetbaar. Zo gauw als het boek binnen is, update ik dit verhaal.

Zuster Glimlach

soeursourire2

Stijn Coninx verfilmt op dit ogenblik het leven van Jeanine Deckers. Er is al een film gemaakt over haar: The Singing Nun, met Debbie Reynolds in de hoofdrol. Nu neemt Cecile de France de rol op zich (foto). In feite heeft die film heel veel bijgedragen tot haar plotse beroemdheid. Een beroemdheid die de zuster niet zocht. Zij noemde een volgende plaat dan ook 'I am not a Star'. Met deze nieuwe film duiken we weer in de swingende jaren '60, waarin zoveel veranderde. Te veel wellicht voor Jeanine Deckers. Door geldzorgen gekweld, pleegde zij uiteindelijk in 1985 zelfmoord, uitgerekend op de dag dat zij van SABAM een grote som geld kreeg toegewezen als royalties voor haar hit 'Dominique'. Stof genoeg voor een mooie film, ook al zegt Coninx dat hij de historische realiteit niet al te strikt wil volgen. Ik kijk er alvast naar uit. Dat de (enige echte) hit 'Dominique, (nique, nique...)' van de zingende non dan ongetwijfeld nog dagen of weken in mij kop blijft hangen, neem ik er dan maar bij.

Dekaloog van Krzysztof Kieslowski uit op DVD

dekloog
Bij Moskwood Media is De reeks Dekaloog van Krysztof Kieslowski nu (eindelijk)op DVD uitgebracht. De 10 Poolse televisiefilms zitten in een mooie box met een informatief boekje en een extra DVD met een documentaire over Kieslowski en zijn werk.

Vooral de delen 1 en 7 zijn interessante kortfilms, die nu weliswaar hopeloos verouderd zijn - vooral Dekalog 1, omdat de computer daar een belangrijke rol in speelt - maar inhoudelijk zijn de films zo sterk, dat zij de aankoop van deze collectie meer dan rechtvaardigt.
UPDATE: Voor het eerst de nieuwe versie van Dekalog 1 gebruikt vandaag, en wat gunstig afsteekt tegen de VHS-versie, is de betere ondertiteling. De Nederlandse tekst is gewoon veel duidelijker. De woorden van tante Irena vond ik vroeger altijd erg 'wollig' en soft, maar haar (geloofs-)visie komt nu gewoon veel helderder over. Ook haar broer zegt veel duidelijker, aan het eind van het gesprek over de dood: 'ik geloof eigenlijk nergens in'.
Na een tijdje van mijn programma weg geweest te zijn, is Kieslowski weer helemaal terug. Op een bepaald moment wordt iets gedateerds natuurlijk gewoon een classic.
godsdienstonderwijs godsdienstles catechese RKG