Braambos neemt de 6-delige EO-reeks God in de Lage Landen over. Je krijgt dus een nieuwe kans om de reeks op te nemen in je collectie. Dat lijkt mij een goed idee, want het zijn goed gemaakte programma’s met een goede verteller als presentator: Ernst Daniël Smid. En er wordt ook goede televisie gemaakt. Als het bijvoorbeeld over Willibrord gaat, krijg je niet gewoon het bekende verhaaltje over het omhakken van de heilige eik, neen: er komt ook een echte bijl aan te pas en er wordt warempel ook een boom omgelegd. Je zou denken dat er bij zo’n reeks dan ook een boek en een DVD horen, maar daar is niets van te merken bij de EO. Ook is het jammer dat er niet gezocht is naar samenwerking met de zuiderburen. Het gaat echt wel alleen over Noord-Nederland. Maar het is een prima werkstuk waar ik veel plezier aan beleefd heb. Nu dus ook in Braambos.

Tags: geloof, kerk

Paul Vandenbroeck brengt in de tentoonstelling 'De hemel in tegenlicht' als stelling naar voor, dat de kerkleiding met het wegsnoeien van allerlei uitwassen van volksgeloof ook de toevoer van de levenssappen voor het geloof heeft afgesneden. Met die uitwassen worden dan allerlei vormen van bijgeloof bedoeld, waarvan er sommige zelfs animistische trekjes hebben. Bij het bekijken van de oude cultusobjecten moet je inderdaad toegeven dat deze voor ons haast volkomen vreemd geworden zijn. Ik herinner mij bijvoorbeeld nog vaag de expositietronen, waarin een cultusbeeld in processie werd rondgedragen, maar de betekenis ervan ontging mij toch. En mij niet alleen: het blijkt moeilijk om nu nog in te schatten wat die dingen eigenlijk betekenen. Veel verder dan de vergelijking met een aura kom je niet. En dat is met de relikwieën al helemaal zo: ze werden en worden in de kerken een beetje weggemoffeld en hebben hun kracht geheel verloren. Aan de andere kant blijven sommige krachtplaatsen van het katholicisme nog wat aantrekking behouden, al neemt het belang van bedevaartsoorden misschien ook wel af.
Een andere centrale gedachte is, dat de religiositeit van boven uit ontdaan werd van haar lichamelijkheid. Waar ooit de spiritualiteit vooral vanuit het lichaam werd doorvoeld, zijn we geëvolueerd naar een 'bloedeloze' godsdienst. De tentoonstelling laat dat zien, maar naar mijn aanvoelen niet genoeg. Waarom zijn er niet een paar 'krijt-heiligen' opgesteld, om het contrast voor de bezoeker duidelijker te maken? Ik vind dat er zelfs een paar recentere objecten hadden mogen zijn, zoals een heus hongerdoek. De tentoonstelling stopt dus voor mij net iets te vroeg. Het moet wel gezegd dat de selectie die de tentoonstelling maakt uit de overvloed die er nog is aan katholiek erfgoed, nooit gaat vervelen. Ik heb er plezier aan beleefd en raad de tentoonstelling aan iedereen aan.
Maar valt er in de les RKG ook iets met de tentoonstelling te doen?
Eén van de tentoongestelde doeken is didactisch interessant. Het gaat om een schilderij over de Goede Dood. Men weet niet wie de persoon op het sterfbed is, maar dat doet er niet zo veel toe. Wat je wel kan zien, zijn de verschillende machten en krachten die het katholieke universum bevolken: er is Maria, Jezus, een heilige, engelen en duivels, die allemaal bezig zijn met de ziel van de sterveling. Al die krachten en invloeden, die zowel een hulp als een bedreiging kunnen zijn, worden in de tentoonstelling vergeleken met de verschilllende wezens in een adventure game op een computer. De gelijkenis is inderdaad treffend. Met het schilderij en zijn duiding, die niet zo moeilijk is, kan je heel goed illustreren hoe ooit werd gedacht over het leven en de dood. Want de wezens die je op het doek ziet, zijn niet zozeer symbolisch, maar werden heel concreet gedacht als reëel bestaande personen.
Je kan in de bijhorende uitgave van Openbaar Kunstbezit Vlaanderen of in het boek van de tentoonstelling een foto vinden van het schilderij.

Tags: geloof, katholicisme, traditie, kerk, hiernamaals

Voor wie niet naar Doubt kan gaan kijken in de filmzaal, is er vanavond op één nog The Third Miracle (Holland, VS, 1999) met Ed Harris (foto). Holland keert daarin een priester, die wonderen moet onderzoeken, binnenste buiten. Want de man worstelt niet alleen met de wonderen, maar ook met zichzelf.

Tags: geloof, kerk

Een nieuwe film uit de Miramax-stal die zich afspeelt in een katholieke school in de Bronx. Het is 1964 in St. Nicholas en er waait een wind van verandering over het land, en dus ook in St. Nicholas. De film gaat volgens de perstekst over een krachtmeting tussen zuster Aloysius Beauvier (Meryll Streep), het hoofd van de school, en father Flynn, die veranderingen wil doorvoeren. Helaas wordt deze laatste in een slecht daglicht gesteld en krijgt hij het kwaad te verduren van de zuster. Dat belooft dus. Ik vraag me wel af of de film de critici van de katholieke kerk op de hand wil krijgen, of dat er een genuanceerd beeld wordt opgehangen, maar in ieder geval: de film krijgt een hoge waardering bij imdb, en dus ga ik ongetwijfeld kijken. Doubt speelt op dit ogenblik in de zalen.
UPDATE 24-02-2008: Ik heb de film intussen gezien en ik ben onder de indruk van de acteerprestaties van de hoofdrolspelers. Het is een film die na afloop een tijd blijft hangen, omdat je je toch afvraagt wat er nu eigenlijk gebeurd is. Het is natuurlijk de bedoeling dat je aan het twijfelen gaat. En dat die twijfel blijft. ik kan deze film aan iedereen aanbevelen, zeker als je nog iets hebt gehad met de jaren '60 van de vorige eeuw. Dat het verhaal zich in Verenigde Staten afspeelt, is overigens helemaal geen bezwaar.

Tags: kerk

Vandaag (29 december 2008) zijn er maar liefst drie TV-programma's om je recorder voor op te starten:

Hair India: Nederland 2, 16.05 - 17.00 uur
Een verhaal over de reis van de haren van een jonge Indiase vrouw die worden gedoneerd aan een Indiase tempel, vervolgens naar Italië worden verscheept en daar gefabriceerd worden tot dure haarextensions. En uiteindelijk weer terugkomen in India bij een rijke zakenvrouw uit Mumbai. Een bijzonder verhaal waarin we kijken naar de globalisering van schoonheidsidealen. Hier zie je een mooi fragment op YouTube.

Kijk Het Vaticaan: Nederland 2, 17.10 - 17.35 uur
Programmareeks over het... Vaticaan.

Human Footprint: Nederland 2, 23.50 - 00.50 uur
Deze documentaire toont het consumptiepatroon van de mens gedurende zijn hele leven en laat aan de hand van beelden zien welke impact ons leven heeft op het leven van andere mensen en op de aarde. De simulaties confronteren je met je consumptie over je hele leven. Maar soms stoten de simulaties ook tegen de borst: waarom nagenoeg 20 000 eieren op de kasseien kapot gooien? Moest dat echt? Ik vind dat het programma daardoor zichzelf onderuit haalt. Maar goed. De beelden zijn er. Ik denk dat je met een fragment er uit wel iets kan doen. Nu is de ecologische voetafdruk weer wat naar de achtergrond verdwenen. De voedselkilometers waren de volgende mode, maar het blijft toch een interessante aanwinst voor je collectie.

Tags: globalisering, kerk, ecologie

Stijn Coninx verfilmt op dit ogenblik het leven van Jeanine Deckers. Er is al een film gemaakt over haar: The Singing Nun, met Debbie Reynolds in de hoofdrol. Nu neemt Cecile de France de rol op zich (foto). In feite heeft die film heel veel bijgedragen tot haar plotse beroemdheid. Een beroemdheid die de zuster niet zocht. Zij noemde een volgende plaat dan ook 'I am not a Star'. Met deze nieuwe film duiken we weer in de swingende jaren '60, waarin zoveel veranderde. Te veel wellicht voor Jeanine Deckers. Door geldzorgen gekweld, pleegde zij uiteindelijk in 1985 zelfmoord, uitgerekend op de dag dat zij van SABAM een grote som geld kreeg toegewezen als royalties voor haar hit 'Dominique'. Stof genoeg voor een mooie film, ook al zegt Coninx dat hij de historische realiteit niet al te strikt wil volgen. Ik kijk er alvast naar uit. Dat de (enige echte) hit 'Dominique, (nique, nique...)' van de zingende non dan ongetwijfeld nog dagen of weken in mij kop blijft hangen, neem ik er dan maar bij.

Tags: kerk, klooster, geloof

Voor roepingenpastoraal is er een nieuwe DVD te krijgen, die vooral getuigenissen bevat van priesters, seminaristen en religieuzen die vertellen over hun roeping en over hun leven van alledag. Het gebeurt niet zo heel vaak dat je jonge mensen ziet in een habijt of met een romeinse boord, dus in die zin biedt de DVD wel iets nieuws. Een opmerking die ik bij de voorstelling van een collega hoorde was dat er ook andere videofragmenten zijn om over kerk en ambt te spreken in de klas. Het voorbeeld was de Kloosterserie reeks met Leo Fijen. Achteraf ben ik het daar mee eens. Een alternatief is de Volt-reportage van Siegfried Bracke bij de norbertijnen. 'Ik geloof niet in God. Ik weet niet of Hij bestaat', zegt Siegfried, die overigens nu en dan zelf ook wel eens 'Dieu' wordt genoemd. In Grimbergen komt Bracke onder de indruk van de stilte en de monastieke manier om met de tijd om te gaan. Een mooie reportage, woensdag op één.



De IDK '4-kant voor God' op Thomas (100+ pagina's!). Hier vind je alle nodige info over de DVD.
Het meest innemende deeltje van de DVD was voor mij de kennismaking met de Fraternité de Tiberiade.

Tags: kerk, klooster