sociaal experiment

Het spelletje van de moordenaar


Je kan er niet naast kijken deze week: de media brengen allemaal het nieuws van de nieuwste versie van Milgram's experiment, nu in de vorm van een Reality-TV spelletje, of toch althans een programma dat de manipuleerbaarheid van mensen (nog eens) in de kijker wil plaatsen. Ik heb zoiets van 'seen it, been there, done that', maar het is natuurlijk wel het vermelden waard. En het staat op YouTube.

Milgram, de update

prison

Tot mijn ontzetting blijven de resultaten van Stanley Milgrams experiment vandaag onverkort gelden. Dat blijkt uit een vervolgstudie door Jerry Burger van Santa Clara University. Die liet 29 mannen en 41 vrouwen mensen ondervragen die de rol van ‘verdachte’ speelden. Net als Milgram al had vastgesteld, was de overgrote meerderheid van de deelnemers (70 procent) bereid om de schokken van 450 volt los te laten op hun gesprekspartner. Lees er meer over op de wetenschapspagina van Nu.nl of op deze uitgebreide pagina van Reuters (Eng.).

Oude beelden uit het klassieke experiment uit 1961:


Die Welle

welle6

Voor de collega's die een videokopie zochten van de oude kortfilm 'The Wave' moet het wel heel goed nieuws geweest zijn, te horen dat van het verhaal over Ron Jones, de geschiedenisleraar die met zijn sociale experiment zowaar zelf de geschiedenis in ging, nu een remake werd gemaakt. En dat nog wel in Duitsland! Ik zag de film op het witte doek en ik moet zeggen: ik was niet echt overtuigd.
Volgens mij slaagt de film er inderdaad niet echt in om overtuigend aan te tonen, dat een vorm van autarchie vandaag opnieuw vaste voet aan de grond kan krijgen in een hoogontwikkelde samenleving. En daar was het nu juist om te doen.
Het is vandaag nog moeilijk na te gaan wat er precies in die school in Palo Alto is gebeurd. De gebeurtenissen zijn pas veel later beschreven en de schoolkrant van die tijd besteedt nauwelijks aandacht aan het experiment van Jones. Maar als het ongeveer klopt, dat een hele klas de leraar blindelings is gaan volgen in al zijn bevelen, en dat de beweging een eigen leven is gaan leiden, ook buiten de schoolmuren, dan heeft dat toch te maken gehad met de tijdsgeest van het einde van de jaren '60 in de V.S. De conscriptie in het leger, en de bijna-zekerheid dat je dan je een deel van je diensttijd in Vietnam zou moeten gaan volbrengen, moet voor veel jongeren als een heel concrete dreiging aangevoeld zijn. En dan kan je aannemen, dat een aantal van hen als een soort laatste strohalm, inderdaad zijn gaan geloven, dat een beweging als die van Jones misschien(!) die dreiging zou kunnen wegnemen.



Collega geschiedenis Van der Kaap heeft voor zijn vak een aantal kijkopdrachten bedacht en op zijn site geplaatst. Hij doet dat op twee niveaus: voor het vmbo en voor havo/vwo. De vragen en opdrachten zijn soms dezelfde en volgens mij een haalbare kaart. Aan de andere kant vraag ik me af of er ook niet meer in zit. Zelf zou ik de leerlingen bijvoorbeeld doen observeren hoe Jürgen Vogel, de Duitse versie van Jones, zelf wordt meegezogen in zijn eiegen experiment. Ik ga dat hier nu niet uittikken, omdat ik daarmee op open internet mijn eigen kijkopdracht zou ondermijnen (!), maar wie de film bekijkt, komt daar zeker achter. Het is ook een van de sterkere kanten van de remake. Op andere punten is het verhaal gewoon ongeloofwaardig.
Ik laat het bij deze verwijzing naar de pagina's van Van der Kaap, die zelf ook weer links legt naar andere informatiebronnen. Een bron die hij niet vermeldt, is de infobrochure van Open Doek, die je bij hen ook kan downloaden. Deze uitgebreide brochure bevat eigenlijk alle informatie die je nodig hebt, maar geen kant en klare lesfiches.

UPDATE 16-05-2009 Vandaag zag ik dat de DVD in de rekken van de platenboer ligt. Geen idee dat hij uit was met Nederlandse ondertitels. De DVD heeft geen extra's.
godsdienstonderwijs godsdienstles catechese RKG