Noch dood, noch leven
Nederland, 1999
Duur: 30 min.
Regie: Bert Klumper Script: Wilfred Drechsler, Mark Dik Met o.m. Eric Velu (Tom Bentingh), Cleo Dankert (Natasja van Laar), Cynthia Abma (Suzanne)
DVD 116
In de Nederlandse kortfilm “Noch dood, noch leven...” volgen we Natasha in haar stage op de redactie van een lokale krant. Ze werkt voor de rubriek “mensen”, wat volgens haar baas, de ‘Oven’, de gemakkelijkste rubriek is. Maar Natasha vindt geen inspiratie en ze wendt zich tot haar collega en vriendin Suus (Suzanne) voor hulp. Dat levert haar een interessant verhaal op. Dit is haar grote kans. Maar het pakkende verhaal, dat een keerpunt in haar loopbaan moest worden, pakt heel anders uit. Noch dood, noch leven... is een film met een een paar onverwachte wendingen en een merkwaardig slot.
Natasha moet kiezen of ze haar artikel inlevert, of niet. Een andere mogelijkheid is er niet. Het inleveren van het artikel levert haar zeker een baan op bij de krant. En dat wilde ze heel graag. Maar dan kwetst ze wel de gevoelens van Tom en gooit ze het privé-leven van zijn familie te grabbel.
Het is duidelijk dat er hier twee waarden in het spel zijn:
• waarde 1: werk, inkomen
• waarde 2: respect, privacy
Wanneer je voor een dwingende keuze staat tussen twee waarden, die je niet tegelijk kan realiseren, dan kan je spreken van een ethisch dilemma.
Bij een ethisch dilemma moet je kiezen voor de grootste waarde. Dat wil zeggen dat je de waarden die in het spel zijn, tegen elkaar moet afwegen en dat je de belangrijkste moet kiezen. Een andere manier om dat te zeggen is, dat je een waardenhiërarchie moet maken. Je moet de waarden dus een plaats geven tegenover elkaar.
In sommige gevallen kunnen er ook twee onwaarden in het spel zijn. Een schoolvoorbeeld hiervan is euthanasie: hier moet er een keuze gemaakt worden tussen de dood (onwaarde 1) en het uitzichtloze en zware lijden (onwaarde 2). Bij een keuze tussen onwaarden wordt ethisch altijd gekozen voor de minste onwaarde. In gewone taal is dat 'het minste kwaad'. Een ander, en meer gebruikelijk woord voor 'onwaarde' is 'kwaad'.
Bij een keuze tussen een waarde en een onwaarde is het - uiteraard - altijd de waarde die gerealiseerd moet worden.