Smilet i Øyet
Ze trekken een sexy rokje aan en naaldhakken. Ze verven hun haar en maken zich op. Ze dansen de nacht door tot laat in de ochtend. De raveparty’s, de technofuiven, de zomerparades, de feestjes met seks en wilde uitspattingen, ze vinden dat allemaal gewoon fantastisch. Hun lichaam voelt zo licht aan, en lekker. Zo warm en knus.
Eilèn, Helen en Carina zitten zwaar aan de partydrugs. Ecstasy, speed. Ze beginnen ermee uit nieuwsgierigheid. De pilletjes doen hen de raves beleven als krankzinnige joyrides, als verliefdheid, maar dan duizend keer sterker. Vanaf dan is hun leven nooit meer helemaal hetzelfde. Feesten wordt een levensfilosofie om bewust te ontsnappen uit de saaiheid van het dagelijkse leven van school en werk.
Maar hun geromantiseerde houding tegenover drugs verandert hun leven. Ze worden er agressief van. Ze hebben slaapproblemen. Soms verminken ze zich. Ze hebben last van flash backs. Hun vriendjes worden gewelddadig als ze pillen slikken. Ze worden bezitterig, en soms slaan ze er op los. Ze worden betrapt en dan geraken ze in de cel.
Stine sterft aan een overdosis en laat haar moeder Gro alleen achter. Op een nacht vindt Gro haar dochter op de grond. Het meisje kan haar nog zeggen dat ze twee XTC pillen heeft genomen. Plots slaat ze met haar hoofd tegen de muur. Gro ziet haar dochter wegglijden. De lach in het oog, zegt Gro, dat was Stine. Aan de glimlach in het oog kan je zien dat het hart huis is. Bij Stine komt die glimlach nooit meer terug. Ook Eilen betreurt iemand dierbaar: Toni, de vader van haar kindje, nam op een keer te veel pillen. Zijn hart kon dat niet aan, vertelt Eilen, terwijl de tranen haar over de wangen rollen. Ze heeft het haar kind nog niet met zo veel woorden gezegd.
Voor Eilèn, Helen, Stine en Carina leek het nachtleven van Oslo een uitweg uit het saaie leven van alledag. Nu zij er (noodgedwongen) min of meer uit wegblijven - Carina moet bijvoorbeeld een tijdje naar de gevangenis - kijken ze terug op een moeilijke periode in hun jonge leven.
'The Smile in the Eye' is de titel die Piotr Kuzinski aan deze opmerkelijke documentaire heeft meegeven. Na afloop van zijn werkstuk blijf je met vragen zitten. Ondermeer de vraag: moest dit nu echt zo gaan? En was er een beter alternatief?
Bespreking
Ecstacy (XTC)
Ecstacy is een veel voorkomende harddrug. Het is een combinatie van een upper (amfetaminen) en MDMA, dat het serotonineniveau in de hersenen verhoogt. Dit zorgt ondermeer voor een hevig 'verliefd' gevoel en het onderdrukt tevens het honger- en het vermoeidheidsgevoel. Deze effecten maken van XTC een ideale party-drug.
Grenzen
Eilèn, Helen, Stine en Carina zoeken opwinding en ontspanning in het uitgaan. Hun verhalen maken duidelijk dat zij daarbij over bepaalde grenzen heen gaan, met ernstige gevolgen.
SØ01 Welke grenzen worden er overschreden en wat zijn daarvan de gevolgen?
• fysieke grenzen: 'zijn lichaam kon het niet meer aan';
• wettelijke grenzen: druggebruik en dealen, met een gevangenisstraf.
Het exces
Het zoeken naar het 'warme gevoel' en het samenzijn is zonder meer goed ('Je lichaam voelt lekker warm aan'). Maar het kan niet altijd feest zijn.
Aan een feest gaat traditioneel een periode van voorbereiding vooraf, zodat je ook naar het feest kan uitkijken. (Anticipatie).
Ook bij het feest kan je niet helemaal uit je dak gaan. Dan is het ook geen feest meer. (Het exces).
De katholieke traditie waarschuwt voor het exces (gula) en voor wellust (luxuria), welke je zou kunnen herkennen in het zoeken naar de roes en de extase.
Draagvlak en ondersteuning
Iedereen kan tegen een klein stootje. Je veert gewoon. De meeste mensen kunnen nu en dan ook een echte dzjoef incasseren. De pijn gaat weg en ze staan er weer. Zware slagen zijn als moeilijker te verwerken. Alles hangt af van je draagvlak. Is dat draagvlak stevig, dan kan je wel iets hebben. Is het wankel, dan kan het zijn dat je tegen de vlakte gaat. Als dat gebeurt, moet je weer opstaan. Voor je draagvlak is de ondersteuning van groot belang.
SØ02 Waarop vallen de meisjes in Smilet i Øyet terug?
(Eilen zoekt een vriend op in de gevangenis en had veel aan een mevrouw van het begelleid wonen; Zij bezoekt het graf van haar vriend; Gro doet dat ook. Helene heeft haar muziek ('psycholoog').