Tillsammans
regie Lukas Moodysson
Zweden, 2000
Muziek Abba
Duur 106 min
Personages
- Göran
- Elisabeth
- Rolf
- Eva
- Stefan
- Erik
- Anna
- Lasse
- Klasse
- Tet
- Moon
- Klasse
- Signe
- Sigward
- Lena
- Birger
Sociogram
Je maakt het sociogram op sociogram.nl waar je inlogt als kurt22 met wachtwoord: QNGUNH. In de les heb je met elkaar afgesproken welk personage iedereen doet.
Dan doe je de test voor je klas. Kies wel voor de klas 'Tillsammans'.
Het leven is net als pap: lekker warm en voedzaam
Deze quote komt van Göran, die in de jaren ‘70 in de commune ‘Tillsammans’ (‘samen’) woont met een bonte groep vrienden. Hij is de goedheid zelve, wil het iedereen naar de zin maken en laat zelfs zijn vrouw met de linkse revolutionair Erik naar bed gaan:
- “Wil je dat echt?” vraagt hij nog.
- “Ja, hij is verdrietig, ik wil hem troosten.”
- “Nou, vooruit dan maar.”
Even later maken we dan mee dat het toch niet zo eenvoudig is om samen te leven als de enige regel die er geldt, het nastreven is van zo veel mogelijk vrijheid voor iedereen.
Het leven in ‘Tillsammans’ wordt op stelten gezet als Görans zus Elisabeth met haar twee kinderen, Eva en Stefan, erbij komen. Elisabeth is door haar man Rolf geslagen. Dat pikt ze niet. En dat hoeft ze ook niet te pikken, leert ze van Anna. Anna heeft in een cursus geleerd dat ze eigenlijk lesbisch is. Haar man Lasse wordt intussen verleid door Klasse, een homo die heel erg op zoek is naar een vriend. Signe en Sigvard vinden het niet leuk dat er een televisie in huis komt en vertrekken daarom naar een andere commune, ‘Moeder Aarde’. Kortom, genoeg verwikkelingen in het verhaal, zonder dat het moeilijk wordt.
De kinderen zijn intussen de dupe van wat de ouders ze opdragen. Ze hebben geen keus en moeten hun leven net zo inrichten als hun ouders. Stefan en Eva, Elisabeths kinderen, willen helemaal niet in die commune wonen. Buurjongen Fredrik mag niet met die gekke hippies spelen van zijn mama. Tet, zoontje van Lasse en Anna, legt uit waar zijn naam vandaan komt: “Er was iets in Vietnam en dat heette het Tet-offensief.” Stefan kijkt hem aan. “Ben jij Vietnamees dan?” Daarna gaan ze samen Pinochetje spelen. “Zeg dat Pinochet deugt!” - “Nooit!”
Die gekke hippies uit de jaren zeventig met hun bloemenmotieven op gordijnen, banken, behang en overhemden zien er niet uit. Heerlijk lachen om de seventies, maar ergens houdt Moodysson ons met de experimenterende hippies ons een tijdloze spiegel voor. Je kan je afvragen of de zucht naar absolute vrijheid in onze tijd minder is geworden. Tegelijk is ook het huwelijk veranderd. Maar is dat echt wel zo? Tussen de extremen van de vrije liefde in de commune en het burgerlijke huwelijk van de ouders van Fredrik ligt de vraag: waar gaan we zelf voor, in het zoeken naar betekenisvolle en duurzame relaties? En dan vooral ook de vraag: welke beperkingen zijn we bereid onszelf op te leggen om die relatie te beschermen?
Vragen en opdrachten
•TS01 Noteer een opmerkelijke quote uit de film, zoals deze:
- "Alle volwassenen zijn gestoord."
- "Heb je al eens gemediteerd ? Het zou je goed doen."
- "Ik heb een fout gemaakt, het leek wel alsof ik geen verstand had."
-
"Iedereen kan voetballen."
•TS02 Zowel het traditionele gezin als de commune worden kritisch bekeken. Vind je de film in zijn geheel cynisch of zit er toch een hoopvolle, optimistische boodschap (?) in?
Studietekst:
DE KATHOLIEKE HUWELIJKSVIERING
Bestudeer de tekst. Aan het eind van je studie moet je het volgende kunnen of kennen:
- Het belang van het huwelijk in de katholieke Kerk kunnen inschatten. M.a.w.: hoe wordt het huwelijk gezien?
- Het belang van de vrije partnerkeuze in de katholieke Kerk kunnen inschatten. M.a.w.: Is de vrije keuze belangrijk?
- De rol van de priester, de verschillende symbolen, de aanwezigen, de getuigen en de kerkgemeenschap kunnen geven.
- Aangeven of het katholieke huwelijk een privézaak is, of een zaak van de gemeenschap.
- De relatie tot het burgerlijke huwelijk aangeven.
- De onverbreekbaarheid van het kerkelijke huwelijk motiveren (voor Latinisten met de latijnse uitdrukking).
- De praktijk van de verlovingstijd vergelijken met wat vroeger het gebruik en de betekenis van die periode was.
- De bedoeling aangeven van de verloofdenwerking.
- Het belang van de (witte) bruidsjapon aangeven.
- Uitleggen wat er bij een huwelijksviering in de kerk komt kijken en hoe die tot stand komt.
- De delen van de huwelijkssluiting weergeven.
- Het belang van de openheid voor kinderen in een katholiek huwelijk aangeven.
- Weten wat de trouwers elkaar precies beloven in de trouwbelofte. (In de praktijk moet je dus de belofte kennen).
- Twee symbolen voor het kerkelijk huwelijk kennen en kunnen uitleggen waar ze voor staan.
1 Het katholieke huwelijk - De katholieke Kerk ziet het huwelijk als een heilig verbond, waarbij het echtpaar de zegen van God vraagt over hun verbintenis. Het zijn immers de bruid en de bruidegom zelf die elkaar het sacrament van het huwelijk toedienen. Dat gebeurt door voor elkaar de trouwbelofte, waarin het 'jawoord' vervat zit, uit te spreken. Strikt gezien is een priester slechts aanwezig om die belofte te bekrachtigen als een verbond dat door God gewild is. Die invulling van het kerkelijke huwelijk werd uitgedacht aan het einde van de jaren vijftig van de vorige eeuw. Voordien was er een grotere rol weggelegd voor de pastoor die het sacrament van het huwelijk als het ware toedien- de aan het koppel door hen de trouwbelofte en de woorden rond de inzegening van de ring voor te zeggen. Na het tweede Vaticaans concilie werd de huwelijkssluiting ingepast in een eucharistieviering en werd er nog meer nadruk gelegd op de notie 'verbond', de dialoog tussen de huwenden en het getuigenis van de kerkgemeenschap. Sinds 1969 gebruiken de Belgische bisdommen de Orde van dienst voor de liturgie van het huwelijk (herwerkt in 1981) .... " Volgens de katholieke sacramentenleer maakt de goddelijke zegen het huwelijksverbond tot een eeuwig en altijddurend verbond. Dat is de reden waarom een scheiding voor de kerk niet kan ('wat God heeft verbonden, kan een mens niet scheiden'). Eventuele uitzonderingen op die kerkelijke regel kunnen alleen verkregen worden voor een kerkelijke rechtbank. Een van de geldige redenen om een kerkelijk huwelijk te laten ontbinden, is het ontbreken van de geslachtsdaad na het huwelijk. Volgens het kerkelijk wetboek moet de huwelijksbelofte immers ratum et consummatum zijn, 'bekrachtigd en geconsumeerd'. In België, net als in de meeste West-Europese landen, kan het kerkelijke huwelijk pas ingezegend worden na het burgerlijke huwelijk. Het burgerlijke huwelijk werd ingesteld tijdens de Franse Revolutie en vastgelegd in het burgerlijk wetboek. De helft van de koppels plannen het kerkelijke huwelijk onmiddellijk na en dus op dezelfde dag als het burgerlijke huwelijk. De meeste anderen die kerkelijk trouwen, doen dat binnen de maand na het burgerlijke huwelijk.
2 Verliefd, verloofd, getrouwd - In België en Nederland wonen koppels vaak al enige tijd samen vooraleer ze besluiten om te trouwen. Meestal verloven zij zich met elkaar door het geven van een ring. Een traditioneel verlovingsfeest waarbij de ouders en de naaste familie betrokken zijn, komt nog zelden voor. Ook het vroegere gebruik dat de jongen bij de ouders van het meisje haar hand kwam vragen, is aan het verdwijnen. Een verloving heeft vandaag nog zelden een religieuze betekenis. Ze betekent voor de partners alleen dat ze binnen afzienbare tijd willen trouwen.
3 Voorbereiding en kleding - Een echtpaar dat kerkelijk wil trouwen, dient lang op voorhand contact op te nemen met een priester. In veel parochies moet het echtpaar de verloofdenwerking volgen. Daarin wordt uitleg gegeven over de betekenis van het kerkelijke huwelijk. Ook de voorwaarden en de voorbereidende stappen worden besproken. Tot slot worden in een gesprek met de pastoor de inhoud en de vorm van de huwelijkssluiting grotendeels vastgelegd. Het kerkelijke huwelijk dient in de parochiekerk te worden aangekondigd. Dat gebeurt tijdens de eucharistieviering drie zondagen of feestdagen vóór de huwelijksdatum, ten overstaan van de gemeenschap. In België en Nederland kiest het overgrote deel van de bruiden nog steeds voor een witte bruidsjapon. Traditioneel drukte de witte jurk uit dat de bruid in onschuld en maagdelijke staat het huwelijk inging, al is het allang geen probleem meer dat vrouwen die al jaren hebben samengewoond of zwanger zijn in het wit trouwen. Feit is dat er nog steeds veel aandacht wordt besteed aan de bruidskledij. De meeste bruiden houden die ook verborgen voor hun aanstaande. De bruidegom stelt zich al decennia tevreden met een donker pak (al dan niet gehuurd in een ceremoniewinkel).
4 De huwelijksviering - De meeste koppels kiezen ervoor de huwelijkssluiting deel te laten uitmaken van een eucharistieviering, de huwelijksmis. De huwelijkssluiting vindt dan plaats tussen de dienst van het Woord (de lezingen) en de tafeldienst (de consecratie en communie). Meer en meer wordt echter gekozen voor een gebedsdienst zonder tafeldienst. In dat geval kan ook een gebedsleider in de dienst voorgaan. Het koppel steekt meestal veel tijd in de huwelijksviering. Vaak hebben zij eigen teksten gekozen en eigen muziek voorzien. Dat geeft de huwelijksviering het karakter van een persoonlijk getuigenis. Familieleden en vrienden worden gevraagd te helpen bij het voorlezen of musiceren. De andere aanwezigen kunnen het verloop van de dienst volgen in een misboekje dat het bruidspaar zelf heeft vormgegeven. Zaterdag is de geliefkoosde trouwdag. Meestal verkiest men voor de huwelijksviering de woonplaats van het meisje, hoewel koppels die na lang samenwonen besluiten te trouwen, dat doen in de gemeente waar ze wonen. De kern van de huwelijksviering is in elk geval de huwelijkssluiting. Die begint met de zogenaamde ondervraging. Daarin vraagt de priester of de huwenden uit vrije wil naar de kerk zijn gekomen. Dat is belangrijk omdat het katholieke huwelijk precies voltrokken wordt door de vrij gegeven instemming van het koppel, meer bepaald door het wederzijds uitspreken van de huwelijksbeloften. De klassieke formulering van die vraag luidt als volgt:
N. en N.,
zijt gij uit vrije wil
en met volle instemming van uw hart
naar hier gekomen om met elkaar te trouwen?
Vervolgens vraagt de priester of man en vrouw bereid zijn elkaar trouw te beloven en kinderen te aanvaarden en op te voeden. Voor de katholieke kerk maakt die openheid naar kinderen toe wezenlijk deel uit van het huwelijk.
5 De trouwbelofte - Na de ondervraging volgt het belangrijke moment van de trouwbelofte (de consensus) van het bruidspaar. Het is de priester die man en vrouw uitnodigt om hun toestemming te geven voor het huwelijk. Terwijl ze de trouwbelofte uitspreken, houden bruid en bruidegom elkaars hand vast. Het is niet ongebruikelijk dat echtparen een eigen formulering zoeken voor die beloften, al blijft de klassieke formule zeer bekend:
N., ik wil uw man/vrouw zijn
en ik beloof u trouw te blijven
in goede en kwade dagen,
in armoede en rijkdom,
in ziekte en gezondheid.
Ik wil u liefhebben en waarderen
al de dagen van ons leven.
Het jawoord wordt bekrachtigd door de priester. Hij bevestigt de wederzijdse toestemming van de huwenden en bekrachtigt de trouwbelofte als een goddelijk verbond: Voortaan zal de kerkgemeenschap u beschouwen als gehuwden.
Moge de Heer uw huwelijk bevestigen en uw leven zegenen.
En u allen die hier tegenwoordig zijt, neem ik tot getuigen van deze heilige verbintenis. Wat God verbonden
heeft, dat zal de mens niet scheiden.
Die woorden wijzen erop dat de gemeenschap de rol op zich neemt van getuige. Daarnaast zijn er ook nog twee specifieke getuigen aangesteld door het bruidspaar. Zij moeten het trouwregister ondertekenen. Dat alles geeft aan dat het huwelijk een publieke aangelegenheid is.
N., neem deze ring als teken van mijn liefde en trouw.
Hoewel dit niet vermeld staat in de orde van dienst, word t vaak een huwelijkskaars meegegeven aan het pasgetrouwde stel. De kaars verwijst naar de paaskaars en dus naar het mysterie van de dood en de verrijzenis van Jezus. Het paar wordt uitgenodigd de kaars een ereplaats te geven in hun huis en die telkens aan te steken wanneer het licht van de trouwbelofte dreigt te vervagen.
6. Loflied op de liefde (Sint Paulus)
Een van de meest gebruikte evangelieteksten in een huwelijksviering is deze:
Al sprak ik de talen van alle mensen en die van de engelen - had ik de liefde niet, ik zou niet meer zijn dan een dreunende gong of een schelle cimbaal.
Al had ik de gave om te profeteren en doorgrondde ik alle geheimen, al bezat ik alle kennis en had ik het geloof dat bergen kan verplaatsen - had ik de liefde niet, ik zou niets zijn.
Al verkocht ik mijn bezittingen omdat ik voedsel aan de armen wilde geven, al gaf ik mijn lichaam prijs en kon ik daar trots op zijn - had ik de liefde niet, het zou mij niet baten.
De liefde is geduldig en vol goedheid. De liefde kent geen afgunst, geen ijdel vertoon en geen zelfgenoegzaamheid. Ze is niet grof en niet zelfzuchtig, ze laat zich niet boos maken en rekent het kwaad niet aan, ze verheugt zich niet over het onrecht maar vindt vreugde in de waarheid. Alles verdraagt ze, alles gelooft ze, alles hoopt ze, in alles volhardt ze.
De liefde zal nooit vergaan. Profetieën zullen verdwijnen, klanktaal zal verstommen, kennis verloren gaan - want ons kennen schiet tekort en ons profeteren is beperkt. Wanneer het volmaakte komt, zal wat beperkt is verdwijnen.
Toen ik nog een kind was, sprak ik als een kind, dacht ik als een kind, redeneerde ik als een kind.
Nu ik volwassen ben, heb ik al het kinderlijke achter me gelaten. Nu kijken we nog in een wazige spiegel, maar straks staan we oog in oog.
Nu is mijn kennen nog beperkt, maar straks zal ik volledig kennen, zoals ik zelf gekend ben.
Ons resten geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde.